ege yıldız, sessiz boru
Son Kale İzmir
  • Dolar
    7,6715
    Dolar
  • Euro
    8,9780
    Euro
  • Altın
    469,580
    Altın
  • Bist-100
    1,10
    Bist-100
  • ADANA
    23/35°
    ADANA
  • ANKARA
    12/27°
    ANKARA
  • ANTALYA
    19/33°
    ANTALYA
  • BURSA
    16/25°
    BURSA
  • ISTANBUL
    18/25°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    20/28°
    IZMIR
  • KONYA
    13/28°
    KONYA
Facebook Twitter
ANA SAYFA GÜNCEL POLİTİKA YEREL YÖNETİMLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT TÜRKİYE DÜNYA GÜVENLİK
simya metal
ekipsan
76 okulda korona tespit edildi
76 okulda korona tespit edildi
Olmayan gemilerle akaryakıt vurgunu
Olmayan gemilerle akaryakıt vurgunu
Koronavirüs salgınında son durum
Koronavirüs salgınında son durum
Eğitim kaosla başladı... EBA çöktü!
Eğitim kaosla başladı... EBA çöktü!
Soner Yalçın
Teyzen haklı dostum!
16 Eylül 2020 Çarşamba

Sabah gazetesi dedi ki:

“Özel sektöre küstah tehditler savurdu.”

Kimi Sabah yazarı “Teyzem devrim yapıyor”, kimi Sabah yazarı “Açık konuş, derdini anlayalım” diye yazdı…

Yeni Şafak'tan Akit'e iktidar yanlısı yayın organlarında sert tepkiler gösterildi.

Hedeflerindeki isim CHP Genel Sekreteri Selin Sayek Böke idi!

Halk TV'de şunu demişti iktisat doçenti Böke:

– “CHP'nin iktidara gelmesi durumunda bazı şirketleri kamulaştıracağız.”

Bu durum bana İktisat Vekili Celal Bayar'ın Hâkimiyet-i Milliye gazetesine verdiği demeci anımsattı:

-“Devlet sosyalizminin faydalarını müteaddid misallerle teyit etmek mümkündür. Şu kadar söyleyeyim ki Almanya'da devlet sosyalizminin tatbiki pek güzel neticeler vermiştir.” (16 Şubat 1921)

Keza:

Celal Bayar, Ödünç Para Verme Kanunu'nu meclis kürsüsünden savunurken, sermaye sınıfının keselerini doldurmak için toplumsal sefaleti artırdığını ifade ettikten sonra, bunu sürdürmeleri hâlinde kendilerine karşılık verileceğini sert dille ifade etti. Yani, kamulaştırma yapabileceklerini belirtti…

Fakat. Zamanla Celal Bayar CHP içinde, -İsmet İnönü'nün söylemiyle ticari işleri her şeyin önünde tutan- liberal “aferistlerin” başını çekti.

Selin Sayek Böke ise CHP içindeki liberal iktisatçıların başında gelirken “kamuculuğu” savunma noktasına geldi.

Gerek Bayar ve gerekse Böke'deki dönüşümü nasıl açıklamak gerekiyor?

BAYAR'IN DÖNÜŞÜMÜ

Tarih: 18 Eylül 1873.

Kapitalizmin ilk büyük krizi başladı.

“Büyük Depresyon” diye adlandırılan krizde; fabrikalar, bankalar battı, borsalar faaliyetlerini askıya aldı.

Krizin yarattığı sonuçlar, başta İngiltere olmak üzere Almanya, ABD, Fransa, Rusya ve 20. yüzyılda “azgelişmiş ülkeler” olarak anılacak ülkelerde ağır oldu.

Sanayisini gerçekleştirememiş, ithal mallar yüzünden yerli üretimini bozguna uğratmış, geri kalmış Osmanlı, krizden derin etkilendi; 1875'te borçlarını ödeyemez hale gelip moratoryum ilan edince maliyesi Avrupa tarafından kurulan Düyun-u Umûmiye denetimine bırakıldı. Vs.

Sonuçta krizin etkisi ile Avrupa'da hem rekabetçi piyasadan tekelci piyasaya geçildi hem de bu durum Birinci Dünya Savaşı'na yol açtı…

O tarihe kadar Osmanlı münevverleri dünyaya hep liberal pencereden bakmıştı. Ancak Osmanlı'yı da çöküşe götüren liberal iktisat, düşünce dünyasında büyük hayal kırıklığı yarattı. İktisatta liberal anlayış sadece zenginlere yaramıştı…

Bu gelişmeler Celal Bayar gibi kurucu kadroların ekonomi bakışında köklü değişime sebep oldu.  İlk hedef Batı'ya olan ekonomik bağımlılığa son vermekti. Milli egemenlik için tam bağımsızlık şarttı…

Popüler sözcük “Solidarizm” idi; dayanışmacılık! Bu anlayış, ekonomide kamu müdahaleciliğini savunan, emekçileri, yoksulları gözeten, sosyal devlet anlayışını hâkim kılan ve toplumsal uzlaşmayı temel alan sistemdi…

Solidarizm, 1940'lara kadar Türkiye'de egemen görüş oldu. İkinci Dünya Savaşı ardından CHP'den kopup Demokrat Parti'yi kuran Celal Bayar toplumcu solidarist görüşleri terk edip devletçilikten-halkçılıktan, liberalizme evrildi. Böylece…

Osmanlı'nın 1838'de sömürgeci Avrupa liberal ekonomisine eklemlenme süreci –tam bağımsızlıkçı Cumhuriyet kesintisi ardından- 1950'de tekrar hortladı…

BÖKE'NİN DÖNÜŞÜMÜ

Tarih: 15 Eylül 2008.

ABD'nin dördüncü büyük yatırım bankası Lehman Brothers'ın iflasını açıklamasıyla kapitalizmin tekrar krize girdiği süreç başladı. Bu iflası Merrill Lynch, sigorta firması American International Group, Washington Mutual ve Wachovia gibi bankalar takip etti. Vs.

1929'dan sonra yaşanan 2008 buhranı, kapitalizmin dünyayı etkileyen üçüncü büyük kriziydi.

Liberalizme olan inanç bir kez daha sekteye uğradı. 1980'lerde neoliberalizmi/ küreselleşmeyi öven iktisatçılar yanıldıklarını kabul ettiler.

Erdoğan'ın “kriz teğet geçti” sözüne rağmen bu süreçte Türk ekonomisi bir türlü kendine gelemedi. Bugün yaşananlar bunun göstergesi; 2019'da yüzde 1 büyümeyi bile gerçekleştiremedi Türkiye. Ki daha ortada COVID-19 yoktu!

Bugün liberalizmin, bir kez daha insanlarda hayal kırıklığı yarattığına tanık oluyoruz.

Peki… Gerek 1873 ve gerekse 1929 liberal ekonomik buhranın ağır sonuçlarını devletçilik ile gideren Türkiye, halen yaşadığımız bu krizi nasıl atlatacak?

“Liberal iktisatçı” Selin Sayek Böke'nin “kamulaştırma” sözünü bu bağlamda değerlendirmek gerekiyor. Bir kez daha liberalizmin “modası” geçmiştir; insanlığa iyi gelmediği bir kez daha görülmüştür.

Böke'nin bugün korumacı devletçiliğe-halkçılığa sarılması şaşırtıcı değildir. Son yıllarda unutulan CHP programına da uygundur.

Atatürk'ün kurucu felsefesine sımsıkı sarılma dönemindeyiz; krizden başka çıkış yolu gözükmüyor!

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
YAZARLAR
ÇOK OKUNANLAR
PUAN DURUMU
FACEBOOK'TA SON KALE İZMİR
TWITTER'DA SON KALE İZMİR
ÇOK YORUMLANANLAR
ANKET
Sokak esnafı korona günlerinde faydalı oluyor mu?

Evet
Hayır
Bilmiyorum

Sonuçları göster Anket arşivi
ARŞİV
Son Kale İzmir
KünyeKünye Ä°letiÅŸimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri