Son Kale İzmir
  • Dolar
    7,9671
    Dolar
  • Euro
    9,4492
    Euro
  • Altın
    486,950
    Altın
  • Bist-100
    1,19
    Bist-100
  • ADANA
    17/36°
    ADANA
  • ANKARA
    5/25°
    ANKARA
  • ANTALYA
    13/31°
    ANTALYA
  • BURSA
    16/25°
    BURSA
  • ISTANBUL
    12/21°
    ISTANBUL
  • IZMIR
    15/27°
    IZMIR
  • KONYA
    7/24°
    KONYA
Facebook Twitter
ANA SAYFA GÜNCEL POLİTİKA YEREL YÖNETİMLER EKONOMİ SPOR MAGAZİN KÜLTÜR-SANAT TÜRKİYE DÜNYA GÜVENLİK
simya metal
ekipsan
Korona yasakları o ülkeyi karıştırdı
Korona yasakları o ülkeyi karıştırdı
Geçmediğimiz köprüye 48, gitmediğimiz hastaneye 60 milyar
Geçmediğimiz köprüye 48, gitmediğimiz hastaneye 60 milyar
Fransa'da vaka sayısında korkunç artış!
Fransa'da vaka sayısında korkunç artış!
Erdoğan'dan yeni atamalar!
Erdoğan'dan yeni atamalar!
Soner Yalçın
Yaptığıyla küçülen lafıyla büyüyemez
22 Eylül 2020 Salı

Gündemde ekonomi var…

Gündemde tarikatlar var…

Gündemde açılan okullar var…

Gündemde Mavi Vatan'a göz diken emperyalizm var…

Hepsi birbiriyle ilgili… Şöyle:

“Ekonomi-politik” kavramını ilk Fransız Antoine de Montchretien 1615 yılında kullandı. Osmanlı'ya kavram 300 yıl sonra geldi! (Ki, dünyanın ilk siyasi iktisat kürsüsü 1763'te Viyana Üniversitesi'nde kuruldu. Cumhuriyet'e kadar bizde bu bölüm yoktu…)

Ne anlatmak istediğime geleceğim, önce bazı olgular yazmalıyım:

Yıl, 1600.

Ülkelerde kişi başına düşen milli gelir şöyleydi:

Çin 600, Almanya 791, Fransa 841, İspanya 853, İngiltere 974, İtalya 1100, Hollanda 1391 ve Osmanlı 600 dolar…

Yıl, 1800.

Çin 600, Almanya 1077, Fransa 1135, İspanya 1008, İngiltere 1706, İtalya 1117, Hollanda 1838 ve Osmanlı 643 dolar.

Cumhuriyet kuruluş yılı 1923'e bakalım:

Çin 562,  Almanya 2750, Fransa 3754, İspanya 2290, İngiltere 4760, İtalya 2763, Hollanda 4635 ve Osmanlı/Türkiye 712 dolar.


Avrupa ülkeleri ile Osmanlı'yı karşılaştırdığımızda; 1600-1923 sürecinde Osmanlı'da kişi başına düşen gelir yüzde 18.7 artarken, bu artış oranı Almanya'da yüzde 247.7, Fransa'da yüzde 346.4, İspanya'da yüzde 168.5, İngiltere'de yüzde 388.7, İtalya'da yüzde 151.2, Hollanda'da yüzde 235.6 olarak gerçekleşti.  (Çin de ise eksi 6.3 oldu.)

Avrupa'da gelir artış yüzdesi bu derece büyük olurken, Osmanlı ve Çin/ Asya ülkeleri neden bu kadar geri kaldı?

Çeşitli sebepleri var kuşkusuz.

Mesela:

BİAT MESELESİ
Richard A. Easterlin (d. 1926 )

ABD'li ekonomi profesörü…

Dedi ki:

-“Dünyanın tümü neden kalkınmış değil?”

Yanıtını kendi verdi:

-Kimi ülkelerde modern ekonomik büyümenin sınırlı kalmasının nedeni; ülkeler arasında eğitim sisteminin kurulması ve yaygınlaşmasına ilişkin dönemleri etkileyen dini, siyasi, ideolojik farklılıkların olmasıdır.

Bilimsel atılımların yapıldığı 1800'lerde İngiltere yetişkin nüfusta okur -yazarlık kadınlarda yüzde 40, erkeklerde yüzde 60 idi. Aynı dönem Osmanlı'da bu oran yüzde 2-3'ü geçmedi. “Uçurumun” sebebi neydi?

Örneğin:


Matbaa Avrupa'ya 1445'te, Osmanlı'ya 1727'de geldi! Bunun sebebinin; -padişahların meşruiyetlerini sağlamlaştırmak için elinin altında tuttuğu- tarikatların ileri sürdüğü dini gerekçeler olduğunu bilmeyen yok sanırım.

Keza: Heyet-i Vükela/kabine toplantılarına giren şeyhülislamlar, şeriatın uygulayıcısı ulemalar, kadılar, müftüler ilim ve bilgi üzerindeki tekellerini tehdit edecek, biat kültürünü yıkacak tek yeniliğe/buluşa izin vermedi. Köhnemiş ilmiye geleneği babadan oğula geçmeye devam etti; modern okul ve itibariyle liyakat gereksizdi!

Aynı dönem… Avrupa sanayileşmeye adım atarken, Osmanlı'da din referans gösterilerek yapılan engeller ekonomik kalkınmaya izin vermedi. Ardından 1800'lerde emperyalizme tam bağlılık süreci başladı. (İthalattan yüzde 5, ihracattan yüzde 12 vergi alarak sanayisini yok eden ülkeydi -birilerin pek övdüğü- Osmanlı!)

Yeniliğe/teceddüde düşmanlık konusunda emperyalizm ile dini taassup hep işbirliği yaptı. Emperyalizm, sömürü aracı yerli komprador çevresi ile çalıştığı iş gücünün nitelikli olmasını yeterli gördü. 1870'lerde İngiltere, Almanya, Hollanda, Fransa'da okur yazarlık oranı yüzde 75-80 aralığında iken, Osmanlı'da oran çift hanelere gelemedi!

DERS ALMIYORUZ
Yıl, 1881.

Avrupalılar borçlarını almak için Osmanlı gelirlerine ortak Düyun-u Umumiye kurdu.

Düyun-ı Umumiye binasının Atatürk'ün emriyle  İstanbul Erkek Lisesi'ne 1933'te verilmesinin anlamı olmalı değil mi? Ne dedi Atatürk:

-“Okulun vereceği ilim ve fen sayesindedir ki, Türk milleti, Türk sanatı, Türk ekonomisi bütün güzellikleriyle gelişir…”

Bu uygarlık-tam bağımsızlık yolunda başarılı olduk mu?

Geçen yıl/2019 ülkelerin kişi başına düşen milli geliri şu oldu:

Çin 10.2, Almanya 47.1, Fransa 42.8, İspanya 27.9, İngiltere 43.9, İtalya 35.4, Hollanda 40.7 ve Türkiye 8.2 bin dolar…

Nüfusu 1 milyar 436 milyon Çin'in yaptığı büyük sıçrayış dikkatiniz çekmiştir. Tarihte ilk kez Çin'in gerisine düştük. Hiç mi kafa yormayacağız buna?

Dünyada dini okullara/imam hatiplere öğrenci gönderme rekortmeni olmamızla ekonomik kalkınmayı başaramamızın arasında nasıl ilişki var?

Osmanlı'da bağnazlık-yoksulluk sebebi medreseler ve müfredatlarından, tarikatlardan, vakıflardan hiç mi ders çıkarmayacağız?

Atatürk dönemi hariç sandık merkezli günübirlik pragmatist siyasetten kurtulamıyor, geri kalmışlığımızı bir türlü aşamıyoruz…

Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
YORUMLAR
 Onay bekleyen yorum yok.

Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...
YAZARLAR
ÇOK OKUNANLAR
PUAN DURUMU
FACEBOOK'TA SON KALE İZMİR
TWITTER'DA SON KALE İZMİR
ÇOK YORUMLANANLAR
ANKET
Eski günlerdeki gibi bu kriz günlerinde seyyar esnafımızın mahalle aralarında zorunlu sağlık tedbirlerine uyarak hizmet etmesini ister misiniz?

Evet
Hayır
Bilmiyorum

Sonuçları göster Anket arşivi
ARŞİV
Son Kale İzmir
KünyeKünye Ä°letiÅŸimİletişim FacebookFacebook TwitterTwitter RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri