İzmir'in dağlarında at sırtında kekik topluyorlar

Aydın'ın Koçarlı ilçesinden her yıl mayıs ve haziran döneminde İzmir'e gelen işçiler, Menemen ilçesinin dağlarında doğal yollarla yetişen kekiği, zorlu mesainin ardından atlarla taşıyıp kurutarak baharat fabrikalarına pazarlıyor.

Koçarlı'da tarım ve hayvancılıkla uğraşan aileler, kekik sezonunun başlamasıyla kamyonetlerine yükledikleri ekipman ve atlarıyla Menemen dağlarının yolunu tutuyor. Bölgede kendilerine geçici konaklama yerleri ayarlayan üreticiler, Menemen'in Bağcılar Mahallesi ve çevresindeki dağlarda makine ve araçların giremediği dik yamaçlarda tamamen doğal yollarla kendiliğinden yetişen dağ kekiğini toplamak için yoğun sabır ve ustalıkla çalışıyor.

Yamaçlarda oraklarla biçilerek çuvallara doldurulan kekiklerin taşınmasında dik arazinin zorlu şartları nedeniyle motorlu araçlar yerine atlar kullanılıyor. Güne sabah saat 04.00 civarında başlayan aileler, hava sıcaklığının yükseldiği öğle saatlerine kadar dik yamaçlarda mesai yapıyor. Saat 12.00 ile 15.00 arasında verilen dinlenme arasından sonra yeniden dağlara çıkan üreticiler, gün batımına kadar kekik toplamaya devam ediyor.

At sırtında kurutma sahalarına ve düzlüklere taşınan kekikler, Ege güneşinin altında kurumaya bırakılıyor. 2-3 gün süren kuruma aşamasının ardından traktör veya araçlarla dövülen kekikler, çalısından ve yabancı maddelerinden arındırılması için titizlikle elekten geçiriliyor. Balyalar haline getirilen temizlenmiş ürünler, İzmir'deki baharat fabrikalarına naklediliyor.

Laboratuvar analizlerinin ardından satın alınan dağ kekikleri, işlendikten sonra hem Türkiye'nin hem de dünyanın pek çok ülkesindeki sofralara ulaştırılıyor. Aydınlı işçilerin atalarından devraldıkları ve yaklaşık 40 yıldır sürdürdükleri sezonluk mesai, temmuz başına kadar devam ediyor. Bölgedeki işlerini tamamlayan aileler, daha sonra Aydın'a dönerek incir, zeytin ve arıcılık faaliyetlerine yöneliyor.

Kekik toplayan işçilerden 56 yaşındaki Halil Uçar, yaklaşık 18 yıldır geçimini bu işle sağladığını, sezonluk geldikleri Menemen dağlarında 5 kişi çalıştıklarını söyledi. Sezonda bazen 2-3 ton, verim güzel olursa 4 ton kekik topladıklarını, çocuklarını bu şekilde büyütüp evlendirdiğini anlatan Uçar, "Bu ot sayesinde 5-6 düğün yaptık. Bu otun çok faydası oldu. Her sene geldik bu dağlara, bıkmadık. Yağmur, çamur demedik, çalıştık. İşlerimizi hep böyle yaptık. Çoluğu çocuğu bu şekilde büyüttük." dedi.

Sarp arazide atlardan faydalandıklarını dile getiren Uçar, "Dağlarda patika yollarda araba çıkmadığı için atları kullanıyoruz. Buralara araba çıkmaz. Bunu atlara yükler götürürüz." dedi. Halil Durmuş da mayıstan temmuz başına kadar dağlarda rızıklarını aradıklarını dile getirdi. Arazinin zorluğuna ve risklerine değinen Durmuş, "Sabah erken kalkıyoruz ve aşağı yukarı öğlene kadar çalışıyoruz. Bir süre dinlendikten sonra yine kekik topluyoruz. Bu dağlarda çalışmak gerçekten çok zor. Her tehlikesi var, yılanı, kuyruklusu, kızıl arısı var. Atlar işimizi bir nebze kolaylaştırıyor. Bu dağlarda çuvalı taşımak çok zor oluyor." ifadelerini kullandı. Ailesini Aydın'da bırakarak çalışmaya gelen 31 yaşındaki Ramazan Durmuş da yaklaşık 10 yıldır kekik topladığını, yorucu ve sıcak da olsa da geçimlerini bu kazançla sağladıklarını vurguladı. Bağcılar Mahallesi Muhtarı Önder Çelik de bölgedeki geniş coğrafyada doğal yetişen kekiğin toplanıp işlenerek ekonomiye kazandırılmasından memnuniyet duyduklarını, bu yıl yağışların bol olması sebebiyle dağlardaki verimin arttığını ifade etti.