12. Yargı Paketi Meclis'ten geçti

TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan kamuoyundaki adıyla "12. Yargı Paketi" ile IBAN, icra-iflas, noterlik, idari yargı ve ceza yargılamasına ilişkin çok sayıda düzenleme hayata geçirildi.

TBMM Genel Kurulu, Başkanvekili Pervin Buldan başkanlığında toplandı. Genel Kurul'da kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak adlandırılan "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kabul edildi.

BİRİNCİ MADDE TEKLİFTEN ÇIKARILDI

Görüşmeler sırasında AKP'nin verdiği önergeyle teklifin birinci maddesi yeniden değerlendirilmek üzere metinden çıkarıldı. Tekliften çıkarılan maddeyle, İcra ve İflas Kanunu'na "İdareye başvuru zorunluluğu" başlıklı yeni bir düzenleme eklenmesi öngörülüyordu. Düzenlemeye göre, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince idare aleyhine hükmedilen para alacakları, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlar için alacaklı veya vekilinin, banka hesap numarasını da bildirerek idareye yazılı başvuruda bulunması zorunlu hale getirilecekti. Başvurunun ardından idarenin hükmedilen tutarı, varsa işleyecek faizi ve diğer ferileriyle birlikte en geç bir ay içinde ödememesi halinde ilamlı icra takibi başlatılabilecekti. Düzenleme uyarınca, bu başvuru yapılmadan doğrudan ilamlı icra yoluna başvurulamayacaktı. AKP'nin önergesinin kabul edilmesiyle söz konusu düzenleme teklif metninden çıkarıldı.

AK PARTİ'NİN 3'ÜNCÜ MADDEYE İLİŞKİN ÖNERGESİ KABUL EDİLDİ

Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında AKP'nin 3'üncü maddeye ilişkin verdiği değişiklik önergesi Genel Kurul'da kabul edildi. Kabul edilen önergeyle, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun değiştirilen 55'inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Posta masrafı ve" ibaresinden sonra gelmek üzere "112'nci madde uyarınca düzenlenen tarifeyle belirlenen" ibaresi eklendi.

Önergenin gerekçesinde, noterlere ödenecek yol masrafının Noterlik Kanunu'nun 112'nci maddesi uyarınca düzenlenen tarifeyle belirleneceğinin açıkça düzenlenmesiyle, uygulamada yol masrafına ilişkin ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesinin amaçlandığı belirtildi. AKP'nin değişiklik önergesinin kabul edilmesinin ardından kanun teklifinin 3'üncü maddesi, önerge doğrultusunda değiştirilerek kabul edildi.

"İÇİ BOŞ BİR YARGI PAKETİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ"

Kanun teklifi üzerinde Yeni Yol Partisi Grubu adına söz alan Hatay Milletvekili Necmettin Çalışkan ise kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen düzenlemeyi eleştirdi. Çalışkan, "Ne yazık ki içi boş bir yargı paketiyle daha karşı karşıyayız. Getirilen teklifin gerekçesi hoş, içeriği boş; hayaller Paris, gerçekler AKP adaleti" dedi.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin ihlal kararlarının dikkate alınmadığını savunan Çalışkan, teklifin Genel Kurul aşamasında bazı maddelerinin geri çekilmesini de eleştirerek, "Öyle apar topar yasa getiriliyor ki Genel Kurul aşamasında bazı maddeler çekilmek zorunda kalıyor. Neden? Sihirli bir sözcük var: 'Mahkemelerin iş yükünü azaltmak, davaları hızlandırmak.' Arkadaşlar, hız ölümdür, hız felaket getirir; eğer siz altını doldurmadan işi hızlandırırsanız, işte bugünkü gibi bir durumla karşı karşıya kalırız" ifadelerini kullandı.

"ÇÖZÜM GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEME GEÇMEKTİR"

Yeni Yol Partisi Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun ise kanun teklifi üzerine yaptığı değerlendirmede yaşanan sorunların temelinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin bulunduğunu savundu. Torun, "Bugün yaşadığımız sorunların temelinde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi bulunmaktadır. Bu sistem siyaseti ve sivil toplumu etkisizleştirerek her geçen gün kendi içine kapanan, denge ve denetim mekanizmalarını zayıflatan bürokratik bir yapıya dönüşmüştür" dedi.

Bu sistemle yapılacak her seçimin "yeni gerilimler üretmeye aday" olduğunu öne süren Torun, "Ya mevcut iktidar kazanacak ve otoriterleşme daha da kurumsallaşacak ya da muhalefet kazanacak ve ülke derin bir rövanşizm tartışmasının içine sürüklenecek. Çözüm, iktidarıyla muhalefetiyle herkes için güvence sağlayacak güçlendirilmiş parlamenter sisteme geçmektir" ifadelerini kullandı.

TEMYİZ DÜZENLEMESİNDE DEĞİŞİKLİK

AKP'nin 7'nci maddeye ilişkin verdiği değişiklik önergesi de Genel Kurul'da kabul edildi. Kabul edilen önergeyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46'ncı maddesine eklenmesi öngörülen ikinci fıkraya yeni bir bent eklendi. Düzenlemeyle, bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlarda, temyiz sınırının altında kalan davalarda ilk derece mahkemesi kararı ile bölge idare mahkemesi kararı arasındaki parasal farkın 2026 yılı itibarıyla 55 bin lirayı geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak.

Önergenin gerekçesinde, temyiz sınırının altında kalan davalarda ilk derece mahkemesi ile bölge idare mahkemesi kararları arasındaki parasal farkın 55 bin lirayı aşmaması durumunda temyiz yolunun kapatılmasının amaçlandığı belirtildi. Ayrıca, teklifte yer alan düzenleme uyarınca tek hakim tarafından karara bağlanan ve 2026 yılı itibarıyla 486 bin lirayı aşmayan davalarda, bölge idare mahkemesinin yeniden verdiği karar ile ilk derece mahkemesi kararı arasındaki fark 55 bin lirayı aşsa dahi bu kararların temyiz edilemeyeceği ifade edildi.

"HAKİM VE SAVCILARA UYARMA CEZASI TRAJİKOMİK"

CHP Trabzon Milletvekili Sibel Suiçmez, 12. Yargı Paketi'nin 10'uncu maddesi üzerinde yaptığı konuşmada, Türkiye'de lekelenmeme hakkı ve masumiyet karinesinin ihlal edildiğini savunarak, Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarına uyulmama hâkim ve savcılar arasında bir terfi nedeni olmuşken, terfi için bir kriter hâline gelmişken bugün bu maddeyle hâkim ve savcılara uyarma cezası getirilmesi gerçekten trajikomik bir durumdur" dedi.

AKAY'DAN İBAN MAĞDURU TEPKİSİ: EKONOMİK SIKINTILAR NEDENİYLE BU DURUMUN İÇİNE DÜŞÜYORLAR

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, kanun teklifinin 14'üncü maddesi üzerinde yaptığı konuşmada, düzenlemenin yalnızca Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak değişikliklerle sorunu çözmeyeceğini savundu. IBAN hesaplarını üçüncü kişilere kullandıran kişilerin yasa dışı bahis, kumar ve kara para aklama suçlarında kullanıldığını belirten Akay, bu kişilerin önemli bölümünün ekonomik sıkıntılar nedeniyle hesaplarını belirli bir ücret karşılığında kullandırdığını söyledi. Akay, "Bu sorunun bir de ekonomik ve sosyal boyutu var. Üniversite öğrencileri, iş bulamayan gençler, emekliler ekonomik sıkıntılar nedeniyle bu durumun içine düşüyor" dedi.

Bankaların ve MASAK'ın da daha etkin denetim yapması gerektiğini ifade eden Akay, gelirle uyumsuz yüksek tutarlı hesap hareketlerinin şüpheli işlem olarak hızla bildirilmesi ve gerektiğinde hesaplara bloke uygulanması gerektiğini belirtti. Suç örgütleriyle daha etkin mücadele edilmesi gerektiğini vurgulayan Akay, kamuoyunun düzenleme konusunda yeterince bilgilendirilmediğini savunarak, "Bu sorunlar sadece cezada indirim sağlanmasıyla giderilemez. Suç örgütlerinin üzerine ciddi şekilde gidilmesi gerekiyor. Beklenen birçok düzenleme bu teklifte yer almadığı için kanun teklifine 'hayır' diyoruz" ifadelerini kullandı.

HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA İLİŞKİN MADDE ÇIKARILDI

AKP'nin kabul edilen önergesiyle kanun teklifinin 16'ncı maddesi metinden çıkarıldı. Çıkarılan maddede, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun kapsamının yeniden belirlenmesi, işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmaması ile usule ilişkin bazı hükümlerin yeniden düzenlenmesi öngörülüyordu.

Kanun teklifi Meclis'te kabul edildi.