Birleşmiş Milletler'den küresel gıda fiyatları açıklaması: 'Son 3 yılın zirvesinde'

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nden (FAO) yapılan açıklamaya göre, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişiklikleri izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,6 artışla 130,7 puan olarak gerçekleşti.

Böylece endeks, Şubat 2023'ten bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Endeks, art arda üçüncü ayda da yükselirken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış kaydetti.

FAO'nun açıklamasında, "FAO Gıda Fiyat Endeksi, artan enerji maliyetleri ve Orta Doğu'daki çatışmaların neden olduğu aksaklıkların ortasında, nisan ayında art arda üçüncü ayda da yükseliş kaydetti" ifadesi yer aldı.

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,8, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 0,4 artış gösterdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ GÜBREYİ ETKİLİYOR

ABD'deki kuraklık ve Avustralya'daki yetersiz yağış beklentisiyle dünya buğday fiyatları yüzde 0,8 yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artış ve Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle yükselen gübre fiyatları, çiftçilerin 2026 yılında daha az gübre gerektiren ürünlere yöneleceği beklentisini doğurarak buğday fiyatlarını destekledi.

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisanda yüzde 5,9 artarak son 21 ayın zirvesine ulaştı. Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki artışta yükselen ham petrol fiyatlarının biyoyakıt talebini tetiklemesi temel etken oldu.

Palmiye yağı, Güneydoğu Asya'daki üretim düşüşü endişeleriyle üst üste beşinci ayda da değer kazandı.

FAO Et Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 1,2 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya'da kesime hazır sığır arzındaki kısıtlılık, dünya sığır eti fiyatlarını zirveye taşıdı.

Tahıl ve yağların aksine, Şeker Fiyat Endeksi nisanda yüzde 4,7 geriledi. Bu düşüşte, Çin ve Tayland'daki pozitif üretim beklentileri ile dünyanın en büyük üreticisi Brezilya'da hasadın başlaması etkili oldu.

FAO Süt Ürünleri Endeksi ise Avrupa ve Okyanusya'daki yüksek üretim kapasitesinin etkisiyle yüzde 1,1 azaldı.

KÜRESEL TAHIL ÜRETİMİ TAHMİNİ

FAO, küresel üretim, tüketim, ticaret ve stok eğilimlerine ilişkin değerlendirme ve tahminlerin yer aldığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu da yayımladı.

Örgüt, 2025 yılı küresel tahıl üretim tahminini bir önceki yıla göre yüzde 6 artırarak 3 milyar 40 milyon metrik tonla rekor seviyeye yükseltti. Bu revizyon, 2025/26 dönemi için dünya genelinde arz durumunun büyük ölçüde olumlu seyredeceğine dair göstergeleri güçlendirdi.

BUĞDAY ÜRETİMİ İÇİN 'HÜRMÜZ BOĞAZI' UYARISI

Raporda, 2026 yılı rekolte beklentilerine ilişkin bilgi verilirken, dünya buğday üretimi tahmininin 817 milyon tona düşürüldüğü belirtildi. Geçen yıla göre yaklaşık yüzde 2'lik bir gerilemeye işaret eden bu tahmine rağmen üretimin son 5 yılın ortalamasının üzerinde kalması bekleniyor.

FAO raporunda, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasının enerji ve gübre maliyetlerini yukarı çektiği de ifade edildi. Bu durumun buğday üretimindeki belirsizlikleri ve riskleri tetiklemeyi sürdüreceği kaydedildi.