Çeşme'de rüzgar enerjisi santrali krizi! 'ÇED raporu alınmadan çalışma başlaması hukuka aykırı'

Sabriye TOKLU/SONKALEİZMİR-Alaçatı’da, yerleşim alanlarına 300–500 metre mesafede yenilenen rüzgâr enerjisi santrali tepkilere yol açtı. Çeşme Çevre Derneği, konuyla ilgili yayımladığı basın açıklamasında; yeni bir ÇED süreci işletilmeden hayata geçirilen projenin halk sağlığına, çevreye ve bölgenin turizm kimliğine zarar vereceğini belirterek santral inşaatının durdurulması çağrısında bulundu.

Yapılan açıklamada şu ifadelere ver verildi:

"Çeşme Alaçatı’da Halkın Yaşam Alanlarına 300 Metre Mesafede Yenilenen Rüzgâr Santraline Karşıyız!

Çeşme Çevre Derneği olarak; Alaçatı’nın yaşam alanlarına ve yerleşim merkezlerine sadece 300–500 metre mesafede yeniden inşa edilen rüzgâr enerjisi santrali projesine karşı olduğumuzu kamuoyuna duyururuz.

Bu proje, hiçbir yeni ÇED süreci işletilmeden, 1990’lı yıllarda küçük türbinler için verilmiş eski izinler kullanılarak uygulanmaktadır. Oysa bugün kurulmak istenen dev türbinler, teknik kapasite ve çevresel etki açısından tamamen farklıdır.

BİLİMSEL VE ULUSLARARASI GERÇEKLER GÖZ ARDI EDİLİYOR

Dünya genelinde modern rüzgâr türbinlerinin insan sağlığı üzerinde oluşturduğu etkiler bilimsel olarak ortaya konmuştur. Bunlar arasında:
• düşük frekanslı gürültü (LFN),
• gölge/flicker etkisi,
• mikro titreşim ve rezonans,
• uyku bozuklukları,
• stres ve odaklanma sorunları,
• özellikle çocuklar, yaşlılar ve hassas gruplarda çeşitli sağlık riskleri bulunmaktadır.

Bu nedenle birçok ülke, türbin–yerleşim mesafesini minimum 1500–3000 metre olarak belirlemektedir. Yeni nesil türbinlerin önemli kısmı artık offshore (deniz üstü) alanlara taşınmaktadır.

ALAÇATI ARTIK BİR YAŞAM ALANIDIR — ENERJİ ÜRETİM MERKEZİ DEĞİLDİR

Alaçatı, Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri hâline gelmiştir. Yoğun konutlaşma, yerleşim ve sosyal yaşamla gelişen bir bölge olan Alaçatı’da:

• 136 metrelik rotor çapına sahip,
• 100 metre kule yüksekliğinde,
• 4.3 MW gücündeki dev türbinlerin,
• evlere birkaç yüz metre mesafede kurulması

açık bir planlama ve çevre hatasıdır.

1992’de kurulan küçük ARES türbinleri ile günümüzde kurulmak istenen dev türbinler aynı kategoride değildir. “Eski santralin yenilenmesi” gerekçesi hukuken de çevresel olarak da geçerli değildir.

ÇED RAPORU ALINMADAN ÇALIŞMA BAŞLATILMASI HUKUKA AYKIRIDIR

Yeni türbinlerin kurulu gücü, boyutu ve etkileri tamamen değişmiştir. Bu nedenle proje:

ÇED Yönetmeliği’nin 6(3) maddesi gereği “kapasite artışı–teknoloji değişimi” kapsamında ÇED’e tabidir.

ÇED süreci işletilmeden yapılan bu çalışmalar hem ilgili mevzuata hem de kamu yararına aykırıdır.

ÇAĞRIMIZDIR

Çeşme Çevre Derneği olarak aşağıdaki taleplerimizi kamuoyu ile paylaşıyoruz:

1. Alaçatı yerleşimine bu kadar yakın kurulan türbinlerin inşaatının derhal durdurulması,
2. Projenin ÇED sürecine alınması,
3. Türbinlerin yerleşimden en az 2–3 kilometre uzakta alternatif alana taşınması,
4. Çeşme’nin turizm kimliğini bozacak, halk sağlığını tehdit edecek projelere son verilmesi,
5. Bilimsel, şeffaf ve kamu yararına uygun bir değerlendirme sürecinin başlatılması.

SON SÖZ

Biz enerji üretimine değil; yerleşim alanlarına bu kadar yakın, insan sağlığını ve yaşam kalitesini riske atan yanlış projelere karşıyız.

Alaçatı’nın çocuklarını, yaşamını, doğasını ve turizmini korumak hepimizin görevidir."