ESİAD'da karbon yönetimi ve yeşil dönüşümün geleceği tartışıldı

ESİAD Sürdürülebilirlik ve Sosyal Politikalar Yuvarlak Masası’nın katkılarıyla düzenlenen çevrim içi toplantıya; Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve AB Genel Müdürlüğü AB Tek Pazar ve Yeşil Mutabakat Dairesi Başkanı Elif Berrak Taşyürek, İklim Değişikliği Başkanlığı Karbon Fiyatlandırma Dairesi Başkanı Eyüp Kaan Moralı, ST Climate İş Geliştirme Birim Sorumlusu Anıl Erten ve ATP GreenX Birim Başkanı Tuğba Sarı konuşmacı olarak katıldı. ESİAD Faaliyet Kurulu Üyesi ve Sürdürülebilirlik ve Sosyal Politikalar Yuvarlak Masası Başkan Vekili Vildan Gündoğdu’nun moderatörlüğündeki toplantıda, Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve Emisyon Ticaret Sistemi’nin yanı sıra karbon piyasalarındaki güncel gelişmeler değerlendirildi.

ZORLU: “YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ STRATEJİK BİR FIRSAT OLARAK GÖRÜYORUZ”

Toplantının açılışında konuşan ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu, karbon yönetiminin iş dünyası açısından giderek daha belirleyici hale geldiğini söyledi. İklim politikalarının şirketlerin yatırım, finansman ve ihracat kararlarını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Zorlu, “İklim adaleti, iklim finansmanı, karbon fiyatlandırma, emisyon ticaret sistemleri, gönüllü karbon piyasaları ve karbon denkleştirme mekanizmaları artık sadece çevre politikalarının değil; yatırım kararlarının, finansmana erişimin, ihracatın ve uluslararası rekabetin de ayrılmaz bir parçası haline geldi. Bu uygulamalara uyum sağlamak ve işletmelerimizin stratejilerine entegre etmek, küresel değer zincirlerinde güçlü bir şekilde yer alabilmenin temel koşullarından biri.” dedi.

Küresel tedarik zincirlerinde rekabet koşullarının değiştiğini vurgulayan Zorlu, “Bugün küresel tedarik zincirlerinde yer alabilmek yalnızca kaliteli ve rekabetçi üretim yapmakla mümkün olmuyor; üretimimizin karbon ayak izi, kaynak verimliliğimiz, iklim hedeflerimiz ve uluslararası düzenlemelere uyum düzeyimiz de en az ürünümüz kadar önem taşıyor. ESİAD olarak yeşil dönüşümü ülkemizin rekabet gücünü artıracak, sanayimizin dönüşümünü hızlandıracak ve sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlayacak stratejik bir fırsat olarak görüyoruz.” diye konuştu.

GÜNDOĞDU: “SANAYİCİNİN ÖNÜNÜ AÇMAYI AMAÇLIYORUZ”

Toplantının moderatörlüğünü üstlenen ESİAD Sürdürülebilirlik ve Sosyal Politikalar Yuvarlak Masası Başkan Vekili Vildan Gündoğdu, karbon düzenlemelerinin çok sayıda teknik başlığı bir arada barındırdığına dikkat çekti. Gündoğdu, “Yeşil Mutabakat’tan iklim kanununa, emisyon ticaret sisteminden SKDM’ye kadar oldukça kapsamlı ve teknik bir süreçle karşı karşıyayız. ESİAD olarak düzenlediğimiz bu toplantı serisiyle konuyu etap etap ele alarak kavramları netleştirmeyi ve sanayicinin önündeki yol haritasını daha görünür hale getirmeyi amaçlıyoruz.” diye konuştu.

TAŞYÜREK: “SKDM’DE DOĞRULAMA SÜRECİ 2027’DE BAŞLAYACAK”

Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve AB Genel Müdürlüğü AB Tek Pazar ve Yeşil Mutabakat Dairesi Başkanı Elif Berrak Taşyürek, SKDM’nin 1 Ocak 2026 itibarıyla uygulama dönemine geçtiğini belirterek, “Kapsamdaki sektörlerde firmalarımızın karbon emisyonlarını AB mevzuatına uygun şekilde izlemesi ve raporlaması gerekiyor. Ocak 2027’den itibaren ise emisyon raporlarının akredite kuruluşlarca doğrulanması süreci başlayacak.” dedi.

Türkiye açısından maliyet oluşturabilecek bazı başlıklarda Avrupa Komisyonu ile teknik görüşmelerin sürdüğünü belirten Taşyürek, özellikle varsayılan değerler ve yenilenebilir enerji kullanımının dolaylı emisyonlarda kabulü konusunda çalışmaların devam ettiğini söyledi.

MORALI: “ETS’DE 2026 VE 2027 PİLOT UYGULAMA DÖNEMİ OLACAK”

İklim Değişikliği Başkanlığı Karbon Fiyatlandırma Dairesi Başkanı Eyüp Kaan Moralı, Türkiye’nin ulusal Emisyon Ticaret Sistemi’ne (ETS) ilişkin çalışmaları anlattı. Moralı, “2026’da emisyonlar için raporlama yükümlülüğü başlayacak, 2027 ise piyasa süreçlerinin yürütüleceği ilk yıl olacak. Sistem, düşük emisyonlu üretim yapan tesisleri ödüllendirirken yüksek emisyonlu üretimi maliyetlendiren bir mekanizma olarak çalışacak.” dedi.

Karbon fiyatlandırmasından elde edilecek gelirlerin sanayinin dönüşümüne yönlendirilmesinin amaçlandığını belirten Moralı, hedeflerinin bu süreci bir külfetten ziyade sürdürülebilir kalkınma fırsatına dönüştürmek olduğunu ifade etti.

ERTEN: “KARBON KREDİSİ SÜRECİ İKİ YILI BULABİLİYOR”

ST Climate İş Geliştirme Birim Sorumlusu Anıl Erten, gönüllü karbon piyasalarının şirketlerin çevresel performanslarını ortaya koymaları açısından önem taşıdığını belirtti. Karbon kredisi oluşturmanın uzun ve kapsamlı bir süreç olduğuna dikkat çeken Erten, “Bir karbon projesinin en baştan başlayıp nihai krediye ulaşması ortalama iki yıl sürebiliyor. Bu süreçte en önemli kriter katkısallık; yani proje sahibi, karbon gelirine neden ihtiyaç duyduğunu standartlara kanıtlamak durumunda.” diye konuştu.

SARI: “KARBON PİYASASI 5 TRİLYON DOLARA ULAŞABİLİR”

ATP GreenX Birim Başkanı Tuğba Sarı, küresel karbon piyasasının hızlı bir büyüme sürecinde olduğunu belirterek, “Karbon piyasasının 2030 yılına kadar yaklaşık 5 trilyon dolarlık bir hacme ulaşması ve bunun yüzde 98’ini zorunlu uyum piyasalarının oluşturması bekleniyor. Gönüllü piyasa ise firmaların yeşil finansmana erişim hedefleri ve iklim taahhütleri üzerinden yeni bir ekosistem yaratıyor.” dedi.

Karbon ticaretinin giderek dijitalleştiğine dikkat çeken Sarı, sanayicilerin rekabet gücünü koruyabilmesi için üretimdeki karbonu azaltmanın yanı sıra bu süreci yeni piyasa koşullarına uygun biçimde yönetmesi gerektiğini söyledi.