İsrail vurdu, Körfez karıştı

İsrail’in İran’daki Güney Pars doğalgaz sahasına bağlı tesisleri vurması, savaşta yeni ve tehlikeli bir aşamaya geçildiğine işaret etti. 

Saldırının ardından öfkelenen İran, Körfez’deki komşularının büyük enerji tesislerini hedef aldı; petrol fiyatları sert yükseldi, ABD Başkanı Donald Trump ise İran saldırıları durmazsa Güney Pars’ı “tamamen havaya uçurmakla” tehdit etti.

Peki South Pars neden bu kadar önemli?

Güney Pars, dünyanın en büyük doğalgaz rezervinin bir bölümünü oluşturuyor. Basra Körfezi açıklarında bulunan saha, İran ile Katar arasında paylaşılıyor. Katar kendi tarafını “Kuzey Kubbe”, İran ise “Güney Pars” olarak adlandırıyor.

Söz konusu dev rezervde, kullanılabilir yaklaşık bin 800 trilyon fit küp doğalgaz bulunduğu belirtiliyor. Bu büyüklüğün, dünya enerji ihtiyacını yaklaşık 13 yıl karşılayabilecek düzeyde olduğu ifade ediliyor.

Güney Pars’tan çıkarılan doğalgaz, İran’ın iç enerji tedarikinin en büyük kaynağını oluşturuyor. İran daha önce gaz arzındaki aksamalar nedeniyle elektrik kesintileri ve enerji sıkıntıları yaşamıştı. Bu nedenle sahaya yönelik herhangi bir darbe, ülkenin elektrik üretim kapasitesini ve konutların ısıtılmasını doğrudan etkileyebilecek nitelik taşıyor.

SADECE İRAN'I DEĞİL, DÜNYAYI DA İLGİLENDİRİYOR

Güney Pars’ın önemi yalnızca İran’ın iç enerji dengesiyle sınırlı değil. Katar, aynı gaz sahasının kendi tarafını geliştirmek için milyarlarca dolar yatırım yaptı ve bugün dünyanın başlıca LNG tedarikçilerinden biri konumunda.

Bu nedenle sahada yaşanacak bir kriz, yalnızca bölgesel değil küresel enerji arzı açısından da kritik sonuçlar doğuruyor.

Haziran 2025’te İsrail’in İran’a yönelik önceki saldırılarında Güney Pars’ın bazı bölümleri hedef alındığında, yetkililer Katar tarafının “ABD, Avrupa ve dünya için hayati bir enerji kaynağı” olduğunu belirtmişti.

Güney Pars’la bağlantılı altyapıya yönelik saldırılar Arap ülkelerinin de sert tepkisini çekti. Birleşik Arap Emirlikleri, saldırıyı “ciddi bir tırmanış” olarak nitelendirirken, bunun yalnızca küresel enerji arzına değil bölgesel güvenliğe de doğrudan tehdit oluşturduğunu belirtti.

Katar ise Güney Pars saldırılarını “tehlikeli ve sorumsuz bir adım” olarak değerlendirdi.

İRAN'DAN MİSİLLEME

İsrail saldırısının ardından İran da bölgede büyük enerji tesislerini hedef alan misilleme saldırıları düzenledi. Bu saldırılarda Katar’ın ana enerji merkezi olan Ras Laffan Sanayi Kenti’nde “geniş çaplı hasar” meydana geldiği bildirildi. Riyad’daki iki rafinerinin de saldırılardan etkilendiği aktarıldı.

Suudi Arabistan ise gelişmelerin ardından gerek görülmesi halinde İran’a karşı askeri adım atma hakkını saklı tuttuğunu açıkladı.

Zaten Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması nedeniyle enerji arzı baskı altındayken, son saldırılar piyasalarda yeni bir sarsıntıya yol açtı. Küresel petrol fiyatları yeniden sert yükseldi.

Uzmanlara göre enerji üretim altyapısının hedef alınması, arzın normale dönmesini aylar hatta yıllar sonrasına itebilir. Özellikle üretim ve işleme tesislerinde oluşan hasarın kısa sürede giderilemeyeceği değerlendiriliyor.

TRUMP'TAN AÇIK TEHDİT

ABD Başkanı Donald Trump da gerilim tırmanırken İran’a açık tehditte bulundu. Trump, İran’ın Katar’daki enerji tesislerine saldırmayı sürdürmesi halinde Güney Pars doğalgaz sahasını “büyük ölçüde havaya uçuracaklarını” söyledi.

Trump ayrıca ABD’nin Güney Pars’a yönelik İsrail saldırısından önceden haberdar olmadığını savundu. Ancak CNN'e konuşan iki İsrailli yetkili, saldırının ABD ile koordinasyon içinde gerçekleştirildiğini öne sürdü.