İzmir Olgunlaşma Enstitüsü, Anadolu’nun gelin takılarını yaşatıyor

Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü’ne bağlı İzmir Olgunlaşma Enstitüsü, Anadolu'nun köklü düğün kültürünü yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla yürüttüğü 'Düğünümüz Var' projesi kapsamında, Anadolu'nun geleneksel gelin takılarını yaşatıyor. Proje çerçevesinde Anadolu'nun 7 bölgesine ait gelinlikler ve bu gelinliklerin ayrılmaz bir parçası olan geleneksel gelin takıları ele alındı. Gelin takıları, geleneksel yöntemlerle ve ustalar eşliğinde el işçiliğiyle hazırlanmaya devam ediyor. Anadolu'nun 7 bölgesine ait 28 gelinlik ile başlık, bileklik, kolye ve yüzükten oluşan tüm takıların çalışıldığını belirten İzmir Olgunlaşma Enstitüsü Müdürü Şule Aydın, "Gelinler ve gelinlikler kadar geçmişte kullanılan takılar da kültürümüzün önemli birer parçası. Gelinliklerimizin uluslararası tanıtımlarını yapmıştık. Şimdi ise gelinlik takılarının tanıtımlarını yapmayı hedefliyoruz. Anadolu'nun her bölgesinde takılar farklılık gösteriyor ve bölgeye has özellikler taşıyor. Düğünlerimizde takılar, samimiyet ve bereketin simgesi olarak gelinler tarafından takılıyor. Biz de gelin takılarında geçmişte yapılan işçiliği bugüne birebir aktarmaya ve kuşaktan kuşağa devam etmesini sağlamaya çalışıyoruz. 'Düğünümüz Var'ın birçok sergisini, defilesini yaptık. Mısır'da çok beğenildiği için 2 kez sergi gerçekleştirdik. Hırvatistan'da da yine gelin bohçası, takıları, gelinlikleri ile kapsamları olarak bir sergi yaptık. Çok yakında 'Düğünümüz Var' defilesini Gambia'da gerçekleştireceğiz" dedi.ANADOLU'NUN GELİN TAKILARI GELENEKSEL YÖNTEMLERLE HAZIRLANDI

Yaklaşık 1,5 yıl önce başlatılan bu çalışma sürecinde, her bir gelinlik ve gelin takısı için uzun ve kapsamlı bir araştırma dönemi yürütüldüğünü söyleyen Aydın, "Anadolu'nun farklı bölgelerindeki müzelerde yer alan gelinlikler ve düğün takıları incelendi, yazılı ve görsel kaynaklara başvuruldu; ayrıca yerel halkla yapılan görüşmelerle, bölgelere özgü kullanım biçimleri ve gelenekler dikkate alındı. Amaç, gelin takılarını en doğru ve özgün biçimiyle günümüze taşımak oldu. Bu araştırmalar ışığında hazırlanan takılar, İzmir Olgunlaşma Enstitüsü Kuyumculuk Alanı ustaları tarafından, tamamı el işçiliğiyle ve geleneksel kuyumculuk yöntemleri kullanılarak üretildi. Takıların yapımında telkari, granülasyon, dövme ve benzeri geleneksel teknikler esas alındı; geçmişte düğünlerde kullanılmış örneklerden yola çıkılarak aslına sadık kalarak yeniden üretimler gerçekleştirildi" ifadelerini kullandı.'USTA ÇIRAK İLİŞKİSİ DE DEVAM EDİYOR'

Anadolu gelinlerinin, geleneksel kuyumculuk yöntemleri ve pirinç ve gümüş gibi madenler ile işlediklerini dile getiren İzmir Olgunlaşma Enstitüsü’nde Kuyumculuk Teknolojisi Alan Şefi Yıldız Doğanay ise "Gelinlerin takıları 'ziynet' diye geçer ve burada kolye, başlık, boyunluk, kemer gibi birçok takımız var. Burada ürettiğimiz tüm ziynetleri elde işleyerek yapıyoruz. Piyasaya bakıldığında bir kalıp hazırlanır ve seri üretim yapılır. Bu nedenle benzeri çok olur ama burada hepsi el işçiliği olduğu için tek tasarımı oluyor. Öğrencilerimize meslek edindirmek için eğitimler de veriyoruz. Aslında burada usta çırak ilişkisi de devam ediyor. Bizler de ustalarımızdan öğrendiklerimizi öğrencilere aktarıyoruz. Örneğin, işlenen ziynetlerden bir tanesi telkari kemer. Yöresel teknik olan telkari yöntemi ile işleyerek hazırlıyoruz" diye konuştu.