İzmir'de büyük isyan... Çeşme Otoyolu özelleştirilemez!

SONKALEİZMİR-Çeşme Kent Konseyi, Urla Kent Konseyi, Karaburun Kent Konseyi, Seferihisar Kent Konseyi ve Güzelbahçe Kent Konseyi öncülüğünde İzmir Çeşme Otoyolu'nun özelleştirilmesi çabalarına karşı büyük bir protesto düzenlendi. Urla Otoban Çıkışı Kekliktepe Kavşağı'nda toplanan vatandaşlar otoyolun kamusal denetim altında kalması gerektiğini savundu. 

Kent konseyleri tarafından yapılan açıklamada, otoyolun özel sektöre devredilmesi halinde geçiş ücretlerinde ciddi artışlar yaşanacağı vurgulandı. Bu durumun yalnızca bireysel ulaşımı değil; yarımada turizmini, çalışanların ulaşımını ve ticaret maliyetlerini doğrudan etkileyeceği ifade edildi.

Çeşme Kent KOnseyi Başkanı Ahmet Güler'in yaptığı açıklama şöyle:

“‘Satış değil, işletme devri’ denilse de bu fiilen özelleştirmedir. Çünkü bu yol artık kamu yararı için değil, şirket kârı için işletilecektir. Halkın parasıyla yapılan bir yolun yeniden vatandaşlara daha pahalı kullandırılması açık bir adaletsizliktir. İzmir-Çeşme Otoyolu özelleştirilemez. Halkın parasıyla yapılan yol şirketlere devredilemez. Türkiye’de son günlerde çok ciddi bir plan konuşulmaktadır. İstanbul’daki köprüler ve bazı otoyolların işletme hakkının özel şirketlere devredilmesi gündeme getirilmiştir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da yaptığı açıklamada, İzmir–Çeşme ve İzmir–Aydın otoyollarının işletme hakkının belirli bir süre için özel sektöre devredileceğini duyurmuştur. Bu planın içinde İzmir – Çeşme Otoyolu da bulunmaktadır.

Yetkililer “satış değil, işletme devri” diyerek meseleyi hafifletmeye çalışmaktadır. Ancak kelimeler gerçeği değiştirmez. Bir otoyolun 25 yıl boyunca özel bir şirket tarafından işletilmesi, fiilen özelleştirmedir. Çünkü o yol artık kamu yararı için değil, şirket kârı için işletilecektir.

Bu Yol Zaten Halkın Parasıyla Yapıldı

İzmir – Çeşme Otoyolu Türkiye’nin ilk otoyollarından biridir. 1990-1996’lı yıllarda inşa edilen bu otoyol için bu ülkenin halkı 630 milyon dolar ödeme yapmıştır. Bu para;
- şirketlerin parası değildir
- bankaların parası değildir
- yabancı yatırımcıların parası değildir

Bu para doğrudan doğruya bu ülkenin vatandaşlarının vergileridir. Yani bu otoyol zaten millet tarafından defalarca ödenmiş bir kamu yatırımıdır. Resmi verilere göre 2025 yılında otoyol ve köprülerden 596 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Bu, 25 yılda milyarlarca dolarlık bir kamu gelirine karşılık gelmektedir. Otoyollar kamuda kalırsa bu gelir halka döner; özel sektöre devredilmesi ise kamu kaynağının aktarılması anlamına gelir.

Şimdi aynı vatandaşlara tekrar dönüp: “Bu yolu artık özel şirket işletecek ve daha pahalı kullanacaksınız” demek ekonomik bir karar değil, açık bir toplumsal adaletsizliktir.

Bu Sadece Bir Yol Meselesi Değildir

İzmir – Çeşme Otoyolu yalnızca bir ulaşım hattı değildir. Bu yol aynı zamanda İzmir Yarımadası’nın ana damarıdır. Bu yarımada; Güzelbahçe, Urla, Karaburun, Çeşme ve Seferihisar ilçelerinden oluşmaktadır. 
İzmir’in turizmi, tarımı, balıkçılığı ve yerel ekonomisinin önemli bir bölümü bu bölgede şekillenmektedir. 
Bölgede yer alan eğitim kuruluşları; İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Teknopark İzmir’de eğitim gören öğrenciler ve çalışanlar bu otoyolu kullanmaktadır.

Bu yol;
- Yarımada, Çeşme,Urla,Karaburun, Seferihisar turizminin
- Urla’nın gastronomi ve tarım ekonomisinin
-  Karaburun’un balıkçılığının
- Seferihisar’ın üretim ve turizm faaliyetlerinin
- Güzelbahçe’nin ticari yaşamının

en önemli ulaşım arteridir.

Bugün 53 TL olan otoyol geçiş ücretinin 365 TL’ye çıkması, yarımada halkı için çok ağır bir ekonomik yük anlamına gelmektedir.  Bu yalnızca bir fiyat artışı değildir; hayatın pahalılaşması demektir. Yani mesele yalnızca bir otoyol değildir. Mesele İzmir Yarımadası’nın ekonomik ve sosyal geleceğidir.

Kamu Malları Feda Edilemez

Son yıllarda Türkiye’de birçok kamu varlığı özelleştirildi. Her defasında “verimlilik artacak” denildi.  Ama sonuç ortadadır. Fiyatlar yükseldi ve vatandaş daha fazla ödemek zorunda kaldı. Şimdi aynı model köprüler ve otoyollar için uygulanmak isteniyor.  Kamu altyapısını şirketlere devretmek kısa vadeli para bulma politikasıdır. Ancak bunun bedelini 25 yıl boyunca halk ödeyecektir. Otoyollar ve köprüler birer ticari yatırım değil, kamusal altyapıdır. Devletin görevi bu altyapıyı devretmek değil, vatandaşın erişimini kolaylaştırmaktır.

İzmir Yarımadası Buna Sessiz Kalmayacaktır

Bu nedenle İzmir Yarımadası’ndaki kent konseyleri, sivil toplum kuruluşları ve yurttaşlar olarak çok açık söylüyoruz: İzmir – Çeşme Otoyolu’nun işletmesinin özel şirketlere devredilmesine karşıyız.

Bu yol;
- Güzelbahçe halkının
- Urla halkının
- Karaburun halkının
- Çeşme halkının
- Seferihisar halkının

ortak malıdır.

Halkın vergileriyle yapılan bir yolu, geçici bile olsa özel şirketlere devretmek kabul edilemez.

Bu buluşma;
- bir protesto değil
- bir siyasi gösteri değil
kamu hakkını savunma hareketidir.

Çünkü bir ülkenin yolları o ülkenin vatandaşlarının ortak varlığıdır.

İzmir – Çeşme Otoyolu özelleştirilemez.
İşletmesi devredilemez.
Halkın yolu halkta kalmalıdır."