Körfez’den suya 10 maddelik öneri

İzmir Büyükşehir Belediyesi, küresel iklim kriziyle mücadele çalışmalarına yurttaşları da dahil etti. On binlerce İzmirli arasından şeffaf bir yöntemle belirlenen 50 kişi, “İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi” kapsamında beş hafta boyunca birlikte çalışarak kentin geleceğine yönelik önemli kararlar aldı. Yurttaşlar tarafından hazırlanan doğa temelli çözümleri de içeren öncelikli 10 maddelik politika önerileri; Tarihi Havagazı Fabrikası’nda düzenlenen Deneyim Paylaşımı Konferansı’nda; büyükşehir ve ilçe belediyeleri, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerin katılımıyla tanıtıldı.
 
“Yurttaş meclisleri demokrasiyi güçlendiriyor”
Konferansın açılışında konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, demokrasinin önemine dikkat çekti. Modern toplumların iki temel iddiası bulunduğunu ifade eden Yıldır, “Bunlardan biri geleceğin aydınlık olduğu, diğeri ise bilim ve teknolojiyle her sorunun üstesinden gelinebileceğidir” dedi. Radikal demokrasi anlayışının günümüzde yaşadığı zorluklara değinen Yıldır, “Yurttaş Meclisi benzeri çalışmaların, demokrasinin güçlenmesi için gösterilen çabaların önemli bir parçası olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

 
“Türkiye için pilot bir çalışma”
Yuva Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Vardar, yaklaşık 15 ay süren çalışma kapsamında toplumun tüm kesimlerini sürece dahil etmeyi hedeflediklerini belirtti. Vardar, “Bu projeyle hem somut çözüm önerileri geliştirdik hem de deneyim paylaşımını sağladık. Türkiye açısından pilot bir çalışma niteliği taşıyan bu süreçte, belediyelerin hangi konularda yurttaşlara danışma ihtiyacı duyduğunu da ortaya koyduk” dedi.
 
Katılımcı demokrasi vurgusu
Programın ikinci bölümünde “Katılımcı Demokrasi ve İklim Eylemi” başlıklı panel düzenlendi. Panelde İzmir Planlama Ajansı (İZPA) Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, İstanbul Kent Konseyi Başkanı Tülin Hadi ile Yuva Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Erdem Vardar deneyimlerini paylaştı.
 
Rapor ve el kitabı yayımlandı
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı’na bağlı İklim Değişikliği ve Temiz Enerji Şube Müdürlüğü’nün; Yuva Derneği ve Hukuk, Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO) iş birliğiyle hayata geçirdiği projede, farklı yaş, meslek ve yaşam deneyimlerine sahip meclis üyeleri öncelikle “Isınan bir İzmir’de nasıl hayatta kalırız?” sorusuna  yanıt aradı. Uzman sunumları ve ortak tartışmalar eşliğinde gerçekleştirilen 5 oturumda; Körfez’de artan ısınma, kirlilik ve ekosistem kaybının doğa temelli çözümlerle giderilmesi, bilinçli su tüketimi ve su kaynaklarının verimli kullanımı gibi başlıklar öne çıktı. Meclis üyelerince hazırlanan öncelikli 10 öneri,  raporlaştırılarak el kitabına dönüştürüldü, uygulama aşamaları için de rehber hazırlandı. Belirlenen öneriler, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı’na dahil edilecek.

 
İzmir’in düşük karbonlu şehir olma hedefine katkı
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yuva Derneği ve HUDOTO iş birliğiyle yürütülen proje; Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından uygulanan ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Sivil Katılım Projesi kapsamında desteklendi. Çalışma ile İzmir’in düşük karbonlu ve iklim dirençli bir kent olma hedeflerine katkı sağlaması amaçlandı.
 
İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi’nin 10 maddelik önerileri ise şöyle: 
1.İzmir Körfezi’nin korunması
Körfeze akan endüstriyel ve evsel atıkların etkin biçimde arıtılması, dip temizliğinin yapılması, kıyı alanlarının doğallaştırılması ve su altı ekosisteminin korunması sağlanmalı.
2. Su kaynaklarının korunması ve tasarruf
Yeraltı ve yüzeysel su kaynakları korunmalı, bireysel su tasarrufu alışkanlıkları teşvik edilmelidir. Deniz suyunun arıtılması gibi alternatif kaynaklara yönelik yatırımlar artırılmalı.
3. Eğitim ve farkındalık çalışmaları
Doğa temelli çözümler konusunda toplumsal farkındalık artırılmalı; okullarda, semt merkezlerinde ve dijital platformlarda eğitim programları hayata geçirilmeli. Gönüllü doğa bakım programları ve “İklim Elçileri” kampanyaları başlatılarak, sosyal medya ve kent ekranları aracılığıyla yaygın bilgilendirme yapılmalı.
4. Su tasarrufu eğitimlerinin yaygınlaştırılması
Su tasarrufu bilinci çocukluktan itibaren kazandırılmalı; çocuklar için eğitim modülleri hazırlanmalı, okullarla iş birliği içinde interaktif atölyeler düzenlenmeli.
5. İçme suyunda şeffaflık ve güven
İçme suyu analiz sonuçları düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmalı, su okuryazarlığı eğitimleri verilmeli ve su kalitesini izleyen şeffaf bir sistem kurulmalı.
6. Yağmur suyu hasadı ve akıllı sulama
Yeni yapılarda yağmur suyu hasadı zorunlu hale getirilmeli, tarımda damla sulama ve iklim dostu sulama teknikleri teşvik edilmeli.
7. Su tüketiminin izlenmesi
Sanayi, tarım ve hayvancılıkta su ayak izi hesaplamaları yapılmalı; aşırı su tüketimi için yapay zekâ destekli bölgesel su yönetim planları oluşturulmalı.
8. Serin kent uygulamaları
Gölgeli yaya yolları, serinletici park ve meydan düzenlemeleri yaygınlaştırılmalı; kamusal alanlarda içilebilir su noktaları artırılmalı.
9. Çocuk dostu alanlar
Bisiklet yolları ve yaya güzergâhları gölgelendirilerek serinletilmeli; çocuklar için doğayla temas edebilecekleri keşif ve öğrenme alanları oluşturulmalı.
10.Ulaşımda serinlik odaklı düzenleme
Bisiklet yolları ve yaya güzergâhları gölgelendirilerek serinletilmeli; gölgelik yaya koridorları oluşturulmalı ve ana arterlerde ısıyı azaltan kaplama malzemeleri kullanılmalı.
 
İzmir İklim İçin Yurttaş Meclisi çalışmalarına ilişkin ayrıntılı bilgilere aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabiliyor:

Öneri Raporu: https://iklim.izmir.bel.tr/raporlar,
Uygulama Rehberi: https://drive.google.com/file/d/1ZbFfTsjBdjSRHje3P0dA9P-3ygdMqcPn/view