Anadolu’nun kadim yollarında bazı şehirler vardır; yalnız taşlarıyla değil, bıraktıkları anlamla yaşarlar. Denizli Ovası’nın ortasında yükselen Laodikya, işte bu şehirlerden biridir. Burada yürürken yalnızca bir Roma kentinin kalıntıları arasında dolaşmazsınız; bir zihniyetin yükselişine, zenginliğin getirdiği özgüvene ve ardından gelen sessiz uyarıya tanıklık edersiniz.
Çok Katmanlı Bir Başlangıç: Etnik ve Kültürel Doku
Laodikya, MÖ 3. yüzyılda Seleukos Kralı II. Antiokhos tarafından kurulmuş olsa da, üzerinde yükseldiği coğrafya çok daha eskiydi. Antiokhos'un eşine ithafen bu isim verilmiştir. Laodike ismi şehirle ölümsüzleşir. Bu topraklar:
Frigya ve Karya kültürlerinin kesişim alanıydı. 
Yerel Anadolu halklarının yaşam alanıydı
Helenistik dönemde Yunan etkisiyle yeniden şekillendi
Roma döneminde Latin ve imparatorluk elitleri eklendi. 
Güçlü bir Yahudi diasporası ekonomik hayatta etkili oldu. 
Ve nihayet erken Hristiyan toplulukları bu mozaiğin içine katıldı. 
Bu nedenle Laodikya, yalnızca bir şehir değil;
medeniyetlerin birbirine değdiği bir geçiş noktasıydı.
Bu çeşitlilik, ticareti büyüttü; ama aynı zamanda inanç dünyasında da bir gerilim yarattı. Pagan gelenekler, Yahudi tektanrıcılığı ve yükselen Hristiyanlık… Hepsi aynı şehirde, aynı hayatın içinde yer aldı.
Zenginliğin Başkenti
Roma döneminde Laodikya, Anadolu’nun en zengin şehirlerinden biri haline geldi. Ünü üç alanda doruğa ulaştı:
Tekstil: Özellikle siyah, parlak ve kaliteli yünüyle
Tıp: Göz hastalıklarına iyi gelen merhemleriyle (collyrium Phrygium) 
Bankacılık: Finansal gücü ve bağımsızlığıyla
MS 60 yılındaki büyük depremden sonra Roma’dan yardım almadan kendini yeniden inşa etmesi, bu zenginliğin en çarpıcı göstergesidir.
Ama bu durum aynı zamanda bir zihniyeti de doğurdu:
“Biz kendimize yeteriz.”
Şehrin En Zayıf Noktası : Su
Laodikya’nın kaderini belirleyen unsur, paradoksal şekilde zenginlik değil, su oldu.
Şehre su, büyük ölçüde
Hierapolis (Pamukkale) kaynaklarından getiriliyordu.
Bu sistem:
Basınçlı borular ve sifon tekniğiyle kurulmuştu
Vadiler aşılırken su basınçla yükseltiliyordu
Yol boyunca su soğuyor ve mineral birikimiyle değişime uğruyordu
Ve sonuçta şehre ulaştığında:
Ne sıcak ne soğuk… ılık ve tatsızdı.
Arkeolojik kazılarda bulunan kireçlenmiş borular ve su sistemleri, bu hattın varlığını açıkça doğrular.
Babadağ (antik Salbakos) çevresinde daha temiz ve soğuk su kaynakları bulunmasına rağmen, bu kaynakların Laodikya’ya büyük ve sürekli bir sistemle taşındığına dair güçlü kanıt yoktur. Bu nedenle şehrin karakterini belirleyen su, Hierapolis hattıdır.
Yedi Kilisenin Sonuncusu: En Sert Eleştiri
Laodikya, Hristiyanlık tarihinde ayrıcalıklı ama aynı zamanda sarsıcı bir yere sahiptir.
Yeni Ahit’in son kitabı olan Book of Revelation (Vahiy)’de adı geçen Yedi Kilise’nin sonuncusudur.
Bu “son” olma durumu, semboliktir.
Çünkü Laodikya’ya yazılan mesaj, diğer kiliseler arasında en ağır eleştiriyi içerir:
“Ne soğuksun ne sıcak… Ilıksın.”
Bu ifade yalnızca bir inanç eleştirisi değildir.
Laodikya’nın:
ekonomik gücünü
kültürel çeşitliliğini
ve kendine yeten yapısını
hedef alan çok katmanlı bir uyarıdır.
Metinde geçen şu sözler dikkat çekicidir:
“Zenginim, hiçbir şeye ihtiyacım yok.”
Ama cevap serttir:
“Sen aslında yoksulsun, körsün ve çıplaksın.”
Bu, doğrudan şehrin güçlü olduğu alanlara bir göndermedir:
Körlük, göz merhemleri... 
Çıplaklık,tekstil üretimi... 
Yoksulluk,bankacılık ve ticaret zenginliği... 
Laodikya, bu yönüyle tarihte bir şehirden çok,
refahın insanı nasıl fark ettirmeden köreltebileceğinin sembolüne dönüşür.
Çöküş ve Sessizlik
Zamanla ticaret yolları değişir, depremler şehri yıpratır ve Doğu Roma döneminde Laodikya yavaş yavaş terk edilir.
Ama asıl çöküş, taşlarda değil;
anlamda yaşanır.
Yeniden Doğuş: Modern Kazılar
Bugün Laodikya yeniden ayağa kalkıyor.
Özellikle 2012 yılından itibaren hız kazanan çalışmalarla birlikte:
Celal Şimşek ve ekibi tarafından yürütülen kazı ve konservasyon projeleri sayesinde:
Anıtsal caddeler restore edildi
Kilise yapıları ortaya çıkarıldı
Tiyatrosu, agorası ve diğer yapıları için çalışmalar sürüyor. 
Su sistemleri detaylı şekilde incelendi. 
Kentin bütüncül planı yeniden okunabilir hale geldi. 
Laodikya artık sadece bir harabe değil;
anlatabilen bir şehir haline geldi.
Son Söz:
Laodikya’da yürürken, insan kendini geçmişte değil, bir sorunun içinde bulur:
Zenginlik insanı ne kadar güçlü kılar?
Ve ne zaman onu fark ettirmeden zayıflatır?
Yedi kilisenin sonuncusu olan Laodikya, belki de bu yüzden en çok eleştirilenidir.
Çünkü en büyük tehlike düşmek değil…
Fark etmeden “ılık” kalmaktır.