Merkez Bankası'ndan dövizi dengelemek için yeni hamle

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Türk Lirası Uzlaşmalı Vadeli Döviz Satım (NDF) işlemlerine başladığını sosyal medya hesabından duyurdu.

Bu hamle, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası hızla tırmanan siyasi gerilim ve buna bağlı olarak döviz piyasalarında yaşanan sert dalgalanmanın hemen ardından geldi.

TCMB tarafından paylaşılan videoda, İngilizce kısaltmasıyla NDF (endief) olan Türk Lirası (TL) uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlandığı bildirilirken, söz konusu işlemin ne anlama geldiği bir örnek üzerinden anlatıldı.

NDF'in finansal bir araç olduğu aktarılan videoda, ihracatçılar ve ithalatçılar başta olmak üzere, ileri tarihte yabancı para cinsinden işlem yapacak firmaların kur riskinden korunmalarını sağladığı aktarıldı.

Videoda bu işlem bir örnek ile açıklandı. Buna göre, bir şirketin gelecek ay 1 milyon dolar ödeme yapacağı varsayılan videoda, bahsedilen şirketin kur riskinden kaçınmak için bugünden ileriye dönük 1 ay vadeli döviz işlemi yapmak istediği durumda şirketin aslında NDF işlemi yapabileceği belirtiliyor. Videoda, dolar kuru işlem gününde 35 lira olarak kabul edilirken, bir ay sonrası için uzlaşılan dolar kurunun ise 36 lira olduğu varsayıldı.

Vade bitiminde, yani bir ay sonra, dolar kurunun 36,5 lira olduğu varsayılan videoda, gerçekleşen kur sözleşmede belirlenen seviyenin 50 kuruş üzerinde olduğu için, 1 milyon dolar için oluşan 500 bin liralık farkın Merkez Bankası tarafından karşılanacağı aktarılıyor. Vade sonunda dolar kurunun sözleşmede belirlenen seviyenin 50 kuruş altında 35,5 lira olarak gerçekleşmesi halinde ise, oluşan 500 bin liralık farkı bu sefer karşı tarafın Merkez Bankasına ödeyeceği belirtiliyor.

Sözleşmede belirlenen kur ile vade sonunda gerçekleşen kurun eşit olması halinde taraflar arasında herhangi bir nakit alışverişi gerçekleşmiyor. Şirket, NDF işlemi yaparken elindeki parayla döviz almak zorunda kalmadan bir ay sonra ihtiyaç duyacağı 1 milyon doları garanti altına almış oluyor

Bununla birlikte videoda, Merkez Bankasının, NDF'ler yoluyla kurlarda gözlenen oynaklıkları azaltarak döviz piyasalarının etkinliğini desteklemeyi hedeflediği, bu sayede reel sektörün kur riskini etkin yönetme kapasitesinin artmasına katkı sağlamayı amaçladığı kaydedildi.

Merkez Bankası, döviz piyasasının sağlıklı çalışması, döviz kurlarında gözlenebilecek oynaklıkların engellenmesi ve döviz likiditesinin dengelenmesi amacıyla 20 Mart 2025'te Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlamıştı.

Merkez Bankası'nın sosyal medya hesabından paylaştığı bu videonun altında NDF'nin Kur Korumalı Mevduat (KKM) ile benzerliğinin dikkat çektiğine dair yorumlar yer aldı. 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, kur korumalı mevduatların (KKM) da etkisiyle 2023 yılı için 818 milyar 182 milyon lira zarar açıklamıştı.