Restoran ve kafelerde yeni dönem

Tarım ve Orman Bakanlığı, restoran ve kafelerde tüketiciyi daha bilinçli tercihlere yönlendirmeyi amaçlayan yeni bir düzenlemeyi hayata geçiriyor. Buna göre işletmeler, menülerinde sundukları yiyecek ve içeceklerin içerik bilgilerini, kalori değerlerini ve alerjen unsurlarını açık şekilde belirtmek zorunda olacak. Yeni sistemle birlikte ürünlerde alkol ya da domuz türevi bileşen bulunup bulunmadığı da menülerde yer alacak.

Bilgilendirme; basılı menüler, panolar, broşürler, dijital ekranlar ya da QR kod sistemi üzerinden yapılabilecek. QR kod kullanılması halinde müşterilerin bu bilgilere nasıl ulaşacağı da açıkça gösterilecek. Uygulamanın amacı, özellikle sağlık hassasiyeti bulunan ya da diyet yapan tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapabilmesini sağlamak.

Düzenleme kademeli olarak yürürlüğe girecek. Ulusal zincir restoranlar 1 Temmuz 2026’ya kadar sisteme geçmek zorunda olacakken, aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmeler için son tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlendi. Diğer işletmeler ise içerik bilgilerini 2026 sonuna kadar, kalori bilgilerini ise 2027 sonuna kadar menülerine ekleyecek.

Milliyet'te yer alan habere göre, Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu, yeni düzenlemeyle ilgili görüşlerini paylaştı. “Düzenleme tüketicilerin yeme-içme sektöründe güvenle hizmet almasını sağlayacak yeni bir düzenlemedir. Bu düzenleme ile tüketiciler yiyecek, içecek satan işletmelerden, satın aldıkları gıda ürünlerinin içeriğinde alerjen olup olmadığı ve kalorisine kadar bilgi sahibi olacak. Böylelikle sağlık açısından kendileri için risk içeren gıdaları tüketmekten kaçınabileceklerdir." ifadelerini kullanan Ağaoğlu, "Tüketiciler böylelikle yedikleri içtikleri konusunda daha bilinçli hareket edebilecekler. Aykırılıkla karşılaşıldığı takdirde Tarım Bakanlığı İhbar Hattı’na bildirimde bulunulabilir. Örneğin 100 gram 350 kalori yazan bir gıda ürününde normal limitlerin altında veya üstünde sapma tespit edilirse, diyelim ki 600 kalori çıktı. Bu, ceza gerektirecektir. Bu noktada ALO 174 Gıda İhbar Hattı ve 0501 174 0 174 WhatsApp Gıda İhbar Hattı’na da tüketiciler şikayetlerini yapabilirler." dedi. 

"En büyük görev tüketiciye düşüyor"

Cezalarla ilgili de açıklama yapan Ağaoğlu, "Bununla ilgili cezalar farklılık gösteriyor. Örneğin sağlığa aykırılık, insan sağlığını tehdit edecek bir madde var ve bu belirtilmemişse, içeriğin belirtilmeme cezası dışında insan sağlığını da tehdit eden bir durum olduğundan farklı bir cezası olacaktır. Bunun dışında maliyet düşürmek için yapılan hileler var. Örneğin kebap veya pidecide tek tırnaklı hayvan eti (at, eşek, katır) kullanılması gibi. Bunların açıkça listelerde gösterilmesi gerekiyor. Burada dana eti kullanılmıştır, dana koyun karışımı gibi... Orada hem listeye aykırılıktan hem de gıdada tağşiş ve hileden ötürü işletmeye yaptırım uygulanır. Burada en büyük görev tüketiciye düşmektedir. Tüketici sorgulasın, haklarına sahip çıksın. Tarım Bakanlığı’nın ihbar hattına gerek WhatsApp’tan gerek çağrı merkezinden şikayetlerini iletmelidirler. Örneğin içeriğinde laktoz olduğu halde ‘laktozsuz’ diye satıldıysa bu alerjisi olan kişilere zarar verebilir. Bu durumda işletmeye hukuki sorumluluk yüklenebilir. Hastane doktor masrafları, çalışamadıysa mesainin karşılanması gibi ücretler hukuki olarak geri istenebileceği gibi. Ayrıca TCK hükümlerine göre cezalandırılması talep edilebilir.” diye konuştu. 

İbrahim Güllü: Taksirli ölüme sebebiyet vermeye kadar cezası var

Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili İbrahim Güllü’nün açıklamaları ise şöyle:

“Bu uygulama ile alerjik ürünlerin de olduğunu yazılması gerekir. Eğer bir tüketici alerjisi olduğu bir ürünü yediğinde ve içeriğinde belirtilmemiş olması halinde işletmenin cezai sorumluluğunun doğabileceği dikkate alınması gerekir. Eğer o kişinin alerjik durumdan kaynaklı sağlığı bozuldu veya ölüm olayı gerçekleşti. Burada işletmenin cezai sorumluluğuna da gidilebilir. TCK’ya göre taksirli ölüme sebebiyet vermeye kadar cezai müeyyideler uygulanabilir. Tazminat sorumluluğu da ayrıca doğar.

Ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı devreye girer. Kişi öldüğü zaman onun bakmakla yükümlü olduğu kişiler destekten yoksun kalırlar. Kişinin sağladığı maddi desteği karşı taraf (lokanta) tazmin etmek zorunda kalır. Dolayısıyla bu düzenleme işletmelere aynı zamanda daha hassas davranmaları yönünde bir yükümlülük getiriyor. İşletmelerin gıda mühendisleriyle birlikte çalışmaları kaçınılmaz hale gelecektir.”