Sayıştay'ın Ege Üniversitesi raporu açıklandı... Ruhsatsız işletmeler, 107 milyon 317 bin TL'lik zarar!

SONKALEİZMİR-Sayıştay Ege Üniversitesi'nin 2025 yılı denetim raporunu açıkladı.

Raporda; kiraya verilen yerlerde faaliyette bulunan 59 işletmenin ruhsatının bulunmadığı, sosyal tesis işletmesinin zarar etmesine rağmen mali sürdürülebilirliğe ilişkin çalışma yapılmadığı ve üniversite öğretim elemanları tarafından şirketler kurularak ticari faaliyette bulunulduğu tespitleri yer aldı.

Raporda yer alan bulgular şöyle:

“Kiralanan veya İrtifak Hakkı Tesis Edilen Yerlerde Kontrol ve Denetim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesi..

Kiraya verilen veya irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlarda mimari uygulama projelerinin kontrollerinin yapılmadığı, sözleşmede belirtilen metrekarelerden farklı metrajlarda inşaat yapıldığı, izinsiz ve ruhsatsız yapılaşmaların olduğu halde gerekli kontrol ve denetimlerin yapılmadığı görülmüştür. İrtifak hakkı sözleşmelerinde, mimari uygulama projeleri için Üniversitenin onayı alınmadan inşaata başlanılmayacağı, yapı ve tesislerin plan ve projelere uygun olarak yapılacağı, üniversiteden izin alınmadan projede değişiklik yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı sözleşmelerde, Üniversitenin Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından inşaat ve işletme sürecinde bütün yapı ve işletmeleri kontrol etmeye veya ettirmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Bu kontroller sırasında tespit edilecek eksik ve noksanlıkların Üniversite tarafından belirtilecek süre ve şartlar dahilinde kiracı tarafından tamamlanacağı hüküm altına alınmıştır. Yine kiralamaya ilişkin sözleşmelerde İdarenin sözleşme ve şartnameye uygun olarak kiralanan yerleri her zaman denetleyebileceği kararlaştırılmıştır.

Zarar Eden Sosyal Tesisler İşletmesinin Mali Sürdürülebilirliğinin Bulunmaması

Sosyal Tesis İşletmesinin, uzun bir süredir zarar etmesine rağmen mali sürdürülebilirliği ile ilgili bir çalışmanın yapılmadığı ve etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilmesine yönelik önlemleri içeren bir eylem planının hazırlanmadığı tespit edilmiştir. 2017-6 sayılı Kamu Sosyal Tesislerinin İşletilmesine İlişkin Tebliğ’in “Mali sürdürülebilirlik” başlıklı 7’nci maddesinde; mali açıdan sürdürülebilir olmadığı tespit edilen sosyal tesislerin mali tablolarının her yılın şubat ayı sonuna kadar idarelerce inceleneceği ve mart ayı sonuna kadar mali sürdürülemezliğin nedenlerini ve alınacak önlemleri içeren raporun üst yöneticiye sunulacağı belirtilmiştir. Aynı maddede, idarelerce, mali sürdürülebilirliği olmayan sosyal tesislere ilişkin olarak 5’inci maddede yer alan tedbirlere ilaveten, sosyal tesislerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde işletilebilmesi için gerekli her türlü tedbirin alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bu hükümlere göre; sosyal tesislerin mali sürdürülebilirliğinin sağlanması, kârlılığın temini veya zararın önlenmesi için gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekmektedir. Denetimlerde, Sosyal Tesisin tüm birimlerinin son beş yılda zarar ettiği, zarar eden tesislerin ikisinin kiraya verildiği ancak ilgili birimlerdeki personel maliyetlerinin tesis üzerinde T.C. Sayıştay Başkanlığı Ege Üniversitesi 2025 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 kalmaya devam ettiği görülmüştür. Bu kapsamda, 2025 yılı sonu itibarıyla, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait toplam 59.321.665,52 TL ve Vergi Dairesi Başkanlığına ait toplam 36.488.149,98 TL borç bulunduğu, anılan Tebliğ’de öngörülen raporlamanın yapılmadığı ve mali sürdürülemezliğe önlem alınmadığı tespit edilmiştir.

107 MİLYON 317 BİN TL ZARAR

Ege Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2025 yılı düzenlilik denetim raporuda da işletmenin 2025 yılında 11.777.019.604,35 TL bütçe giderine karşılık 11.310.671.480,89 TL bütçe geliri elde ettiği belirtildi. Raporda, “İşletmede 2025 yılı gelir tablosuna göre 11.669.351.708,41 TL gelir elde edilmiş, 11.776.668.771,61 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 107.317.063,20 TL zararla tamamlanmıştır” ifadeleri yer aldı.

HASTA DANIŞMANLIĞI ÜCRETİ

Raporda ayrıca, “Denetimlerde; üniversite öğretim elemanları tarafından şirketler kurularak ticari faaliyette bulunulduğu, kurulan şirketler aracılığıyla “hasta danışmanlığı” adı altında hekimlik faaliyeti icra edildiği, bu faaliyetlerin üniversite hastanesi ile ilişkilendirilmeksizin öğretim elemanlarının kendi nam ve hesaplarına yürütüldüğü, elde edilen gelirlerin ise üniversite döner sermaye sistemine dahil edilmediği tespit edilmiştir. Sunulan sağlık hizmetlerinin üniversite döner sermaye sistemi dışında bırakılması nedeniyle kamuya aktarılması gereken payların tahsil edilmemesi; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını öngören 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel ilkelerine, öğretim elemanlarının çalışma esaslarını düzenleyen 2547 sayılı Kanun’a serbest meslek yasağını düzenleyen 657 sayılı Kanun’a ve döner sermaye mevzuatına aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresince, söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin gerekli işlemlerin yapıldığı, kamuya aktarılması gereken gelirlerin döner sermaye sistemi dışında bırakılmasına müsaade edilmediği ifade edilmiştir. Bu itibarla; öğretim elemanları tarafından hekimlik faaliyeti icra etmek amacıyla “hasta danışmanlığı” adı altında şirketler kurulması, söz konusu faaliyetlerin Üniversite Hastanesi ile ilişkilendirilmeksizin öğretim elemanlarının kendi nam ve hesaplarına yapılması ile bu kapsamda kamuya aktarılması gereken gelirlerin döner sermaye sistemi dışında bırakılması mevzuata uygun bulunmamaktadır” denildi.