Sokak hayvanlarının toplatılmasına yönelik genelge yargıdan döndü

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 27 Aralık 2021 yılında yayımladığı ve aynı gün 81 ilin valilik ve belediyelerine gönderdiği “sahipsiz ve tehlike arz eden hayvanlar” genelgesi, yaşam hakkı savunucuları tarafından sokak hayvanlarının toplanarak barınaklara kapatılmasıyla doğal yaşam alanlarından koparılması ve çoğu zaman kötü koşullarda yaşamaya zorlanması nedeniyle tepki gördü. 

Genelge, hayvanları korumak yerine yaşam alanlarını daraltarak hayvan haklarını ikincil hale getirdiği için de eleştirildi. Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı’nın açtığı davada kararını veren Danıştay 10. Dairesi ise Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın genelgesini hukuka aykırı bularak iptal etti.

YETKİ AŞIMI VURGUSU

Cumhuriyet’e konuşan İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi Üyesi avukat Sena Şengün, kararın önemine dikkat çekerek “2021 tarihli bu genelgeyle idarenin yetki aşımı yaptığı, hayvanların yaşam hakkına idari bir kararla müdahale edilemeyeceği Danıştay tarafından tescillendi. Ne yazık ki kanun katliam kanununa dönüşmeden önce bu genelgeye dayanarak zulümle hayvan topluyorlardı. Hukuka aykırı bulunması bir başarı, evet ama geç gelen adalet de adalet değil ne yazık ki. 2021’den beri kaç hayvan öldürüldü, bu hukuka aykırı toplamalarla siz düşünün” ifadelerini kullandı. 

Şengün, mahkeme kararının ardından elde edilen kazanımı ise şöyle özetledi: 

“Netice itibarıyla kazanım, idarenin kanunla düzenlenmesi gereken alanlarda tek taraflı işlemlerle keyfi genelgeler yayımlayamayacağı oldu. Bu basit bir hukuk devleti ilkesidir. Mahkeme, beş sene sonra genelgeyi iptal ettiğinden bu süre boyunca gerçekleşen tüm hukuksuzluklar zaten olmuş oluyor. Valilik genelgesini de hatırlarsınız; idare düzenleyemeyeceği bir alanda işlem yapıyor ve hayvanlar aç, susuz bırakılıp ölüme mahkum ediliyor. Beş sene sonra Danıştay bunu iptal etse de olan olmuş olacak. İnsanların idarenin sınırlarını bilip sesini çıkarması gerekiyor.”