Venezuela petrolü 100 yıl ABD'nin olacak

ABD Başkanı Donald Trump’ın “dünya tarihinin en büyük petrol anlaşması” olarak duyurduğu Venezuela anlaşmasının ayrıntıları açıklandı. Düzenlemeye göre Venezuelalı iş insanı Alejandro Betancourt’un yönettiği North American Blue Energy Partners’a (NABEP) 17 petrol sahasında 100 yıllık işletme hakkı verilecek; ABD Savunma Bakanlığı ise şirketin ana kuruluşunda yüzde 35 pay sahibi olacak.

Beyaz Saray’ın 31 Ağustos’ta yayımladığı bilgi notuna göre anlaşma, Venezuela petrol sektörüne 100 milyar dolara kadar yeni yatırım yapılmasını ve üretilecek petrolün önemli bir bölümünün ABD’ye yönlendirilmesini öngörüyor.

17 sahada 100 yıllık işletme hakkı

Anlaşma kapsamında Venezuela’nın geçici yönetimi, NABEP’e 17 petrol sahasında 100 yıllık işletme imtiyazı verdi.

Beyaz Saray’a göre bu sahaların toplam kanıtlanmış rezervi yaklaşık 65 milyar varil. Washington ayrıca söz konusu sahaların önemli bölümünün geçmişte Rusya ve Çin merkezli şirketler veya eski Venezuela yönetimiyle bağlantılı gruplar tarafından işletildiğini belirtiyor.

NABEP, Venezuela’daki en büyük özel petrol şirketlerinden biri konumunda bulunuyor.

Pentagon yüzde 35 pay sahibi olacak

Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri ABD Savunma Bakanlığı’nın doğrudan şirket ortaklığına dahil edilmesi oldu.

Beyaz Saray’ın açıklamasına göre Savunma Bakanlığı bünyesindeki Stratejik Sermaye Ofisi, NABEP’in ana şirketinde yüzde 35 oranında hisse sahibi olacak. Washington, bu pay için ABD vergi mükelleflerinden herhangi bir ödeme yapılmayacağını savunuyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı da NABEP’in mevcut ve gelecekte işleteceği sahalardan çıkarılacak petrolün yüzde 20’sini üretim maliyetinden satın alma hakkına sahip olacak.

Washington ayrıca kalan yüzde 80’lik üretim için de öncelikli satın alma hakkı elde edecek. Yönetim, bu petrolün stratejik petrol rezervlerinin doldurulması ile askeri ve diğer hassas ihtiyaçlarda kullanılabileceğini belirtiyor.

Yönetim kurulunda ABD’ye veto yetkisi

Anlaşmayla ABD yönetimine şirketin yönetiminde de geniş yetkiler veriliyor.

Washington, NABEP’in yönetim kuruluna atanacak herhangi bir isim üzerinde veto hakkına sahip olacak ve kurul üyelerinin çoğunluğunun ABD vatandaşı olması gerekecek.

Şirketin ABD merkezli denetçiler, hukuk şirketleri ve danışmanlarla çalışması da öngörülüyor. ABD hükümeti ile NABEP arasındaki anlaşma ABD hukukuna tabi olacak ve olası uyuşmazlıklarda ABD mahkemeleri yetkili olacak.

Venezuela petrolüne 100 milyar dolarlık yatırım planı

NABEP, anlaşma kapsamında Venezuela’nın petrol altyapısına 100 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planlıyor.

Trump yönetimi, uzun yıllardır yatırım eksikliği ve altyapı sorunları yaşayan Venezuela petrol sektöründe üretimin bu yatırımlarla artırılabileceğini savunuyor.

Beyaz Saray, şirketin üretimini artırması halinde Venezuela yönetimine ilk 25 yılda yaklaşık 200 milyar dolar vergi ve telif geliri sağlayabileceğini öngörüyor.

Anlaşmaya hem Caracas hem Washington’da itirazlar var

Anlaşma, Venezuela’nın petrol kaynakları üzerindeki egemenliği konusunda da tartışma yarattı.

Venezuela’nın geçici devlet başkanı Delcy Rodríguez anlaşmayı savunarak ülkenin petrol sektörünü modernleştirmek ve üretimi artırmak için bir fırsat olduğunu söyledi. Rodríguez, ülkenin egemenliğinin korunacağını savundu.

ABD’de ise özellikle Savunma Bakanlığı’nın özel bir petrol şirketinde doğrudan pay sahibi olması soru işaretlerine yol açtı. Kongre üyeleri, anlaşmanın hukuki dayanağı ve federal hükümetin özel enerji girişimindeki rolü konusunda Trump yönetiminden daha fazla açıklama talep ediyor.

Trump yönetimi ise 65 milyar varillik rezerv, 17 sahadaki 100 yıllık işletme hakkı ve 100 milyar dolara kadar yatırım planıyla anlaşmayı Venezuela petrol sektörünün yeniden yapılandırılmasının temel unsurlarından biri olarak sunuyor.