Öğrenciler 12 yıllık iktidarı sandıkta yıktı! Ülke bayram yerine döndü

Sırbistan'da erken genel seçimlerin resmi olmayan sonuçları, yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı gösterilere öncülük eden öğrencilerin desteklediği Öğrenci Listesi'ni öne taşıdı. Cumhurbaşkanlığından ayrılarak başbakanlığa aday olan Aleksandar Vucic, ittifakının yenilgisini kabul etti.

Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi'nin (CeSID) açıkladığı, oyların yüzde 56'sının sayıldığı sonuçlara göre Öğrenci Listesi yüzde 52 oy aldı. Sırp İlerleme Partisi (SNS) liderliğindeki Vucic'in listesi ise yüzde 39'da kaldı. Kesin sonuçlar henüz açıklanmadı.

Vucic'in açıklamasının ardından başkent Belgrad'da binlerce kişi sokaklara çıktı. Havadan kaydedilen görüntülerde meydanları ve caddeleri dolduran kalabalıkların dans ettiği, araçların korna çaldığı ve göstericilerin “Zafer” sloganları attığı görüldü.

“MUHALEFET OLARAK ÜZERİMİZE DÜŞENİ YAPACAĞIZ”

Vucic, Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanacağını, kendi liderliğindeki “Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan” ittifakının ise yaklaşık 105 milletvekilliğinde kalacağını söyledi.

Kesin sonuçların henüz açıklanmadığını belirten Vucic, “Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam.” ifadelerini kullandı.

Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek için sandık başına gitti. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla katılım oranını yüzde 67,6 olarak açıkladı. Ülke basını, 2023 seçimlerinde yüzde 58 olan katılımın bu seçimde rekor seviyeye ulaşabileceğini belirtti.

16 KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ FACİANIN ARDINDAN BAŞLADI

Öğrenci hareketinin temelleri, 1 Kasım 2024'te Novi Sad kentindeki tren garında yaşanan facianın ardından atıldı. Yenileme çalışmalarından geçen garın beton giriş saçağının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti.

İnşaat çalışmalarındaki denetimsizlik, yolsuzluk ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin iddialar ülke genelinde tepkilere neden oldu. Üniversite öğrencileri; sorumluların ortaya çıkarılması, ilgili belgelerin kamuoyuyla paylaşılması ve yetkililerin hesap vermesi talebiyle protestolar başlattı.

Farklı kentlere yayılan gösterilere akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler, sanatçılar ve çeşitli meslek gruplarından vatandaşlar da katıldı. Protestolar, geniş çaplı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.

ADAYLARI ÜNİVERSİTE TOPLANTILARINDA BELİRLEDİLER

Öğrenciler, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir siyasi oluşum kurarak üniversitelerdeki toplantılarda belirlenen adaylarla seçime katılma kararı aldı. Doğrudan aday olmak yerine farklı toplumsal kesimlerden destekledikleri isimlerin parlamentoya girmesini hedeflediler.

Eylül ayında seçim kuruluna sunulan Öğrenci Listesi için yaklaşık 70 bin imza toplandı. Hareketin vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı.

Seçim öncesinde, 22 Ekim'de Belgrad'da düzenlenen son büyük mitinge bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı. Farklı kentlerden yürüyerek başkente ulaşan öğrenciler, Sırp bayrakları ve “Öğrenciler Kazanıyor” sloganlarıyla iktidar değişimi çağrısı yaptı.

CUMHURBAŞKANLIĞINDAN AYRILIP BAŞBAKANLIĞA ADAY OLDU

Vucic, SNS'nin 2012'de iktidara gelmesinin ardından başbakan yardımcısı oldu. 2014'te başbakanlığı üstlendi, 2017'de ise cumhurbaşkanı seçildi. Eylül 2026'da cumhurbaşkanlığından ayrılarak erken genel seçimlerde başbakanlığa adaylığını koydu.

Kampanya boyunca öğrenci hareketini dış destekli bir siyasi girişim olmakla suçlayan Vucic'e karşı muhalifler, iktidarın kamu kurumları ve medya üzerindeki etkisini eleştirdi. Seçim günü bazı bölgelerde şiddet, seçmenlere baskı ve usulsüzlük iddiaları da gündeme geldi.

Kesin sonuçların açıklanmasının ardından parlamentodaki sandalye dağılımının netleşmesi ve yeni hükümetin kurulmasına yönelik görüşmelerin başlaması öngörülüyor.