CHP'li Türeli'den 29 Ekim mesajı

CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli mesajında şu ifadeleri kullandı:

Bugün Cumhuriyetimizin 103. yılı.

103 yıl önce ilan edilen Cumhuriyet, bir ulusun kaderini kendi aklıyla, kendi emeğiyle ve kendi iradesiyle yazma kararını temsil etmektedir. Emperyalizmin Anadolu üzerine çizdiği paylaşım haritalarını tarihin arşivine kaldıran onurlu ulusumuz, kazandığı askeri zaferi kalıcı bir devlet düzenine dönüştürmüştür. Siyasi bağımsızlığı ekonomik bağımsızlıkla, ekonomik bağımsızlığı da kamusal akılla tamamlayan Cumhuriyet bugün de yolumuzu aydınlatmaya devam etmektedir.

Cumhuriyet, kıt kaynakları toplumun ortak yararına yönelten akılcı tercihlerin eseri olarak varlığını sürdürmektedir. Sanayi planları, Sümerbank ve Etibank, Kayseri’de ve Nazilli’de yükselen fabrikalar ve Anadolu’yu baştan başa ören demiryolları ulusumuzun büyüyüp gelişmesine yol açmıştır.

Cumhuriyet aydınlanmadır. Öğretimin birleştirilmesi, yeni harfler, Millet Mektepleri, üniversite reformu ve Köy Enstitüleri bilgiyi ayrıcalık olmaktan çıkarıp yurttaşlık hakkına dönüştürmüştür. Köydeki çocuğun eline verilen kitap, Cumhuriyet’in geleceğe yaptığı en verimli yatırım olarak değerini korumaktadır.

Cumhuriyet demokrasidir. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesiyle tebaayı yurttaşa dönüştüren Cumhuriyet, Atatürk’ün tanımıyla demokrasi ilkesinin en çağdaş ve en akılcı uygulaması olarak anlamını korumaktadır.

Cumhuriyet eşit yurttaşlıktır. Hukuk birliğini kuran, unvanları ve ayrıcalıkları ortadan kaldırıp fırsat eşitliği yaratan, laiklik ilkesiyle bütün inançları devlet karşısında eşit konuma taşıyan Cumhuriyet, doğduğu yer, konuştuğu dil, inandığı değer ve geldiği sınıf ne olursa olsun her bireyi kanun önünde eşit hak ve sorumluluklara sahip bir yurttaş olarak tanımaktadır. Halkçılık ilkesi de kamusal kaynakların ve fırsatların bütün toplum kesimlerine adil biçimde ulaşmasını hedeflemekte, eşitliği hukuki bir güvenceden toplumsal bir gerçekliğe dönüştürmeyi amaçlamaktadır.

1926 Medeni Kanunu’yla kadını hukukun tam öznesi yapan, 1930’da yerel, 1934’te genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkını kadınlarımıza tanıyan Cumhuriyet, bu alanda pek çok Avrupa ülkesinin önünde yürümüştür. Cephede mermi taşıyan Anadolu kadını, Cumhuriyet’le birlikte kürsüye, kliniğe, laboratuvara ve Meclis’e yürümüş ve bugün de bu yürüyüşünü sürdürmektedir.

Cumhuriyet, 23 Nisan’ı dünya çocuklarına armağan eden bir kurucu iradenin eseri olarak şefkatin kurumsallaşmış hâlini temsil etmektedir. Çocuk Esirgeme Kurumu, Köy Enstitüsü, Hıfzıssıhha Enstitüsü, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Halkevleri ve sosyal sigorta kurumları kimsesizi devletin koruyucu kanadı altına almıştır. Yetimi, yoksulu, hastayı ve yaşlıyı toplumun ortak sorumluluğu olarak tanımlayan bu anlayış, sosyal devletin Türkiye’deki ilk ve en güçlü ifadesi olarak önemini korumaktadır. Bugün gelir dağılımında adaleti, bölgeler arasında dengeyi ve fırsat eşitliğini savunmak da bu mirasa sahip çıkmak anlamına gelmektedir.

Bu büyük eserin önderi Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını, adı tarihe, bedeni toprağa karışan aziz şehitlerimizi, kahraman gazilerimizi sonsuz saygı ve minnetle anıyorum.

Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.