Sağlıklı Yaş Alma Fuarı'nda "Alzheimer" konuşuldu

Fuar ve Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı ve Türkiye Alzheimer Derneği (TAD) İzmir Şubesi Başkanı Prof. Dr. Sevnaz Şahin, polikliniklere başvuran pek çok hastanın "Eyvah, Alzheimer oluyorum!" endişesi taşıdığını belirterek, normal yaşlanma ile hastalık arasındaki farkı şu sözlerle özetledi:

“Farkındalığımızı artırmamız, bilgimizi artırmamız; onun için burada olmak çok önemli. Alzheimer tabii önceden yoktu çünkü bu kadar yaşamıyorduk; artık uzun yaşayınca Alzheimer oluyoruz. Bakın, yaşlı nüfus oranı yüzde on virgül altı. Ne kadar yüksek! Yani on kişiden biri. İzmir'de daha da fazla. Alzheimer'dan korkuyoruz. Alzheimer'ın en önemli bulgusu unutkanlık biliyorsunuz. Peki, her yaşlı unutur mu? Hayır, her yaşlı unutmuyor. Sadece yaşlılarda değil, çok yoğun çalışan gençlerde de kafa çok yoğun olduğunda bazı şeyleri unutuyoruz. Ona bakarsanız çocuklar da unutuyor; ama onlara 'Alzheimer mı oldu?' demiyoruz. Ama bir yaşlı unutuyorsa eyvah eyvah! Eyvahlanmayın.”

Hasta Kişi Unuttuğunu da Unutuyor

Basit unutkanlıkların ipuçlarıyla hatırlanabildiğini ve günlük hayatı bozmadığını ifade eden Şahin, asıl kritik eşiği şu cümlelerle açıkladı:

“Basit unutkanlık diye bir şey var; bazı şeyleri ipuçlarıyla hatırlıyorsak hiçbir önemi yok. Hastalık düzeyinde unutkanlık olduğunda kişi unuttuğunu da unutuyor. Genelde hastalar şunu söylüyorlar: 'Yo, benim hiçbir şeyim yok ki. Siz bakmayın kızıma hocam ya, unutuyor o kadar olur, kocam da unutuyor.' Ama bir diğeri de şunu söylüyor: 'Hocam, ben galiba böyle bir şeyleri unutuyorum, biraz canım sıkıldı.' Yani birisi farkında unutkanlığının, diğeri hiç değil. Eğer kişi unuttuğunun farkında değilse bu önemli. Öz bakımı kötüleştiyse; kişi artık daha az saçını tarıyor, daha az banyoya giriyor, eskisi gibi dişlerini fırçalamıyorsa ve bunu unutuyorsa bunlar önemlidir.”

Tedavi Edilebilir Unutkanlık Sebeplerine Önce Bakıyoruz

Şahin; her unutkanlığın demans anlamına gelmediğini; guatr, depresyon, uyku bozukluğu, B12 eksikliği veya kansızlığın da unutkanlık yapabildiğini belirtti:

“Bunlar demans demek değildir. Bunlar tedavi edilebilir unutkanlık sebepleridir. Biz hekimler önce bunlara bakarız. Demans, Alzheimer, bunama hep birbiri yerine kullanılıyor ama demans demek 'dementia' yani zihnin gitmesi demektir. Hastalığın adı Alzheimer, ortaya çıkan durum demans. Bir çatı gibi düşünün; çatıda demans var, odalarda da hastalıklar var ve en önemlisi Alzheimer hastalığıdır.”

Genetik Alzheimer Yüzde Beş İla Yedi Arasında

Beyinde biriken "çöplerin" sinir hücrelerini öldürerek beynin küçülmesine neden olduğunu aktaran Şahin, risk faktörlerine dair çarpıcı veriler paylaştı:

“Kesin olan risk faktörü yüz yaştır. Onun dışında eğitim düzeyi yüksekse Alzheimer az, eğitim düzeyi düşükse Alzheimer fazladır. Kadınlarda daha çok görülüyor çünkü kadınlar erkeklere göre daha uzun yaşıyorlar. Ailenizde ileri yaşta Alzheimer çıktıysa bu genetik geçiş demek değildir. Ailenizde kırklı yaşlarda Alzheimer varsa genetik riski var ama şu var ki; yüzde beş ila yüzde yedi oranında genetik geçiş vardır, diğerleri genetik değildir.”

Tamamen Ortadan Kaldıran Bir Tedavi Henüz Yok

Tedavide şikayetleri azaltan ilaçlar ve bantlar kullanıldığını ancak kesin çözümün henüz bulunmadığını belirten Şahin, “Umut var mı? Umudumuz var, tamamen tedavi edecek ilaçlar çıkacak ama o gün bugün değil maalesef,” dedi.

Demans Yüzde Kırk Beş Oranında Engellenebilir

Korunma yollarını yaş gruplarına göre ayıran Prof. Dr. Şahin, İzmirlilere şu tavsiyeleri verdi:

“Demans yüzde kırk beş oranında engellenebilir. Korunmak için; küçük yaşlarda yüksek eğitim, orta yaşlarda kolesterolü düşürmek, işitme kaybını azaltmak, depresyonu tedavi etmek, egzersiz yapmak ve diyabet/tansiyon kontrolü önemlidir. Altmış beş yaşından sonra ise sosyal izolasyondan kaçınmak, hava kirliliğinden korunmak ve görme kaybını tedavi ettirmek riski azaltır. Yeni şeyler öğrenmek, halk dansları, koroya katılmak ve tazelenme üniversitelerine devam etmek zihni korur. Ayrıca her salı Tarihi Asansör binasının orada bulunan Alzheimer Derneği ziyaret edilebilir.”

Kare Fuarcılık tarafından düzenlenen bu önemli buluşma, yedi şubat tarihine kadar İzmir Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya devam edecek.