Öyle olaylar yaşanır ki ilk anda yorum yapmak insanı çok yanıltabilir. Bu yüzden Ekrem İmamoğlu ilk tutuklandığında ve akabinde gelişen olaylar üzerine hemen bir şey yazmadım. Hukuksuzluğa karşı duruşumu belli etmekle beraber genel bir analiz için gelişmeleri takip etmeyi yeğledim. Süreç devam ediyor ve daha bir çok gelişmeye gebe. Şimdiye kadar yaşananları anlamaya çalışalım.

***

Öncelikle her ne kadar CHP Genel Merkezi ve İmamoğlu tarafından önceden tahmin edildiğini düşünsemde diploma iptali ve tutuklama herkeste bir şok etkisi yarattı. Olamaz deniyordu, oldu. Ancak iktidarın da bu denli bir tepki beklemediği çok açıktı. Zira Gezi ve İBB’ye dönük soruşturma ve tutuklamalar hem bir şeylerin olacağını haber veriyor hem de iktidarın mesajını içeriyordu: “Sakın olacaklara tepki vermeyin, er ya da geç hesabını sorarız.” 

Ancak mesaj alınsa da gereği yapılmadı ve ülke genelinde önce yüzbinler, sonra milyonlarca vatandaş sokaklara döküldü. Ekrem İmamoğlu’na, dolayısıyla demokrasiye çok güçlü bir destek verdi. Özgür Özel’e de hakkını teslim edelim, şimdiye kadar süreci cesaretle ve en az hatayla devam ettiriyor. Aldığı kararlar, yaptığı hamleler yerini buluyor.

***
Bu protestolar ile Gezi arasında bağ kurmak hata olur. Aradaki farklara uzun uzun değinmeyeceğim ama bugün yaşananlar iktidarın; ekonomiyi getirdiği duruma, aldığı her kararla eğitimde, sağlıkta, insan haklarında, çalışma hayatında milyonları mağdur etmesine karşın 23 yıllık iktidar şımarıklığıyla “ben yaptım oldu” yaklaşımına, yaşam tarzına müdahaleye, her hakkını arayanın hor görülüp hain ilan edilmesine, en çok da bir şeylerin düzeleceğine dair inancı yok etmesine tepkidir.

***
Sokağa çıkanların profiline bakıyorum, baş aktörler gençler ama yaş almışlar da var, işçi var, orta gelirli var, hatta üst katman bile yer yer var, muhafazakar var. Kısacası toplum her kesimiyle tepkisini gösteriyor diyebiliriz. Daha önemlisi nedir biliyor musunuz? Özelikle daha önceki miting ve eylemlere mesafeli veya karşı duran esnafın, köylünün, çiftçinin içten içe olayları normal karşıladığını ve olumsuz bir tepki vermediğini görüyorum. Bu yüzden yine devreye sokulan camilere şunu yaptılar, mezara bunu ettiler söylemleri karşılık bulmadı.

Diploma iptali de halkta bir travma yarattı. Düşünün 20-30 yıl önce, ailenizin belki nice zorlukla okutarak almanızı sağladığı diploma ya da alın teriniz ile edindiğiniz bir mülk ya da herhangi bir hakkınız anlık bir kararla elinizden alınabiliyor. Yani hiçbir kişisel edinimin yasal garantisi yok! Dehşet verici değil mi? Bütün bu olanlar ışığında şunu net olarak ifade edelim; evet, kıvılcım CHP ve İmamoğlu’dur ama benzini döken de AKP’nin bizzat kendisidir.

***
İktidara düşen bu defa durumun farklı olduğunu kabullenmek, yapılan yanlışlardan bir an önce geri dönmek ve en kısa zamanda seçim sandığını halkın önüne koymaktır. Medyada yapılan yorumlara katılıyorum. Erdoğan’ın bu pervasızlığının nedeni; dünyada bu tür durumlara tepki verecek iki güç odağı olan, Amerika’da Trump’ın ilgisizliği ve Avrupa Birliği’nin sıkışmışlığı. Ancak Erdoğan’a bir tavsiyem var;
1) Trump’a çok güvenmeyin. Amerikan yetkilileri Türkiye’yi bir Ortadoğu ülkesi ilan etti ve Ortadoğu’yu Netanyahu ile şekillendirecek. Bugün ilgilenmediği konularla çıkarı gerektirdiğinde yakından ilgilenecektir.
2) İngiltere başbakanı Lord Palmerston’un 1848’te “Bizim ezelî ve ebedî dost ile düşmanlarımız yoktur. İngiltere’nin menfaatleri ebedîdir ve vazifemiz bunları gözetmektir.” diyordu. Bu aslında Avrupa’nın da siyasi bakış açısını yansıtan bir söz. Amerika ile aralarının açılması bu anlamda kimseyi yanıltmasın. Almanya şansölyesi Sholz yakın zamanda “AB olarak tek vücut halinde yanıt vereceğiz” dedi ve Avrupa Merkez Bankası başkanı Lagarde bunun bir uyanış ve bağımsız hareket etmek için bir fırsat olduğunu dile getirdi. Dolayısı ile AB ilk şoku atlatıyor. Kolay kolay pes edip ilkelerinden ödün verecek bir duruma düşer mi? Sanmıyorum. Üstelik global finans kurumları Türkiye’deki döviz ve enflasyon tahminlerini negatif yönde her hafta revize ederken, batıda yaşananları fırsat sanarak yanlışta ısrarlı olmak yanlış bir stratejidir.