İzmir’den Farklı Bir “Nutuk” Baskısı

İzmir’deki yeni nesil inşaatların önde gelenlerinde “Folkart” markası var. Sadece inşaatlarda mı? Kültür, sanat, spor faaliyeti günümüzde sponsorsuz olmuyor. Bu alanda da nereye baksanız İzmir’de en dikkat çekici sponsor, yine Folkart! İEF mi dediniz? Folkart… İzmir’in profesyonel futbol takımları mı dediniz? Folkart…

Bir gün İzmir’in köklü futbol takımlarının başkanlarının da olduğu ve İZVAK’ın düzenlediği bir toplantıda Altınordu dışında (Onun başka bir firmayla forma sponsorluğu anlaşması var) tüm takımlara forma reklamı veren Folkart’ın YK Başkanı Mesut Sancak’ı dinledim, mealen şöyle diyordu: “İzmir’den kazanıyoruz ve İzmir’e harcamak istiyoruz.”

Ne diyebilirsiniz ki? 15 yıl önce İzmir’e borda atan Mesut Sancak, İzmir’de yaptığı inşaatlardan kazandığı paranın bir kısmını İzmir’in sporuna, sanatına, kültürüne harcıyorsa buna anca şapka çıkarılır. Başka?.. “Köklü İzmirli iş insanları, İzmir’in varlıklı sermayedarları neden İzmir’in sporuna, sanatına, kültürüne, medyasına sahip çıkmazlar?” diye de bir soru geliyor insanın aklına. ARKAS’a başkaları neden eklenmez?  Hem Folkart'a "iktidarın yumuşak gücü", "soft power oyuncusu" diyeceksiniz hem de bir kenarda kendi küçük kabuğunuzu sevip öylece duracaksınız... Yaman çelişki... 

Buraya kadarki bölümü yazının, İzmir’den kazanıp İzmir’e harcama konusunda cimri olanlara bir yergi… Eksilen aidiyet duygularına bir ayna…

XXX

Asıl konumuz İzmir’de yine Folkart’ın imza attığı farklı bir “Nutuk” baskısı. Bir süre önce Folkart’ın iletişimini yürüten Ünal Ersözlü aradı ve söz konusu Nutuk’u göndermek için adresimi istedi. CHF 2. Kurultayı’nda Mustafa Kemal Atatürk’ün 15-20 Ekim 1927’de okuduğu Nutuk’un Türkçe ve eski dildeki iki ayrı versiyonu ile bu projenin danışmanı olan Prof. Dr. Zafer Toprak’ın “Egemenliğe Giden Yol-Nutuk 1927” adlı eseri özel tasarımı ve yine özel tasarım kutusu içindeki “0661” sertifika numarasıyla geçenlerde çıkıp geldi. Dönemin TBMM Üyeleri için hazırlanan özel nüshanın Prof. Dr. Toprak tarafından Latin harflerine çevirisi ve egemen ulus anlayışını içeren yorumu Folkart'ın kuruluşunun 15. yılı anısına özel olarak 1500 adet numaralandırılıp basılmış.

Folkart’ın bu jesti, “Prof. Dr. Toprak” imzasının olması ve hem yeni dilde hem de eski dildeki basımı “laik İzmir”e bir gönderme olduğu kadar Mesut Sancak’ın duruşunu da ortaya koyması bakımından ilginç. Projedeki üçlemenin ve kutusunun tasarımına ve seçilen renge, desene bakıldığında ne demek istediğim daha iyi anlaşılacaktır. Zaten Mesut Sancak, adıma imzaladığı ve kitap setinin ekinde yer alan özel mektubunda şöyle diyor:

“Cumhuriyet Türkiyesi’nin kuruluşunun taçlandırıldığı, Kurtuluş Savaşı’nın derin izlerini süren, en temel tarihsel tanığı olma özelliğini taşıyan Nutuk, bu ülkeyi gelecek nesillere emanet eden bir anlayışın, kutsal bir belgesidir.

Kütüphanenizdeki en özel yeri alacağımıza inandığımız bu destansı eser, hepimizin Türkiye Cumhuriyeti sevgisiyle ortaklaştığı bir duyarlılığın simgesidir.”

Projenin danışmanı olduğu gibi kitabıyla da tamamlayıcısı olan Prof. Dr. Toprak’in “sunu” niteliğindeki kısaltarak aldığım metni de şöyle:

“(…) Milli Mücadelenin ve Cumhuriyet Türkiyesi’nin kuruluş evrelerini içeren en özgün kaynak bundan böyle Nutuk olarak tarihe geçti. Egemenliğin Tanrı katından, 600 yıllık Saltanat ve Hilafet’ten alınarak halka, halkın temsilcisi TBMM’ye devrini, Cumhuriyet’in taçlandırılışını ve laikliğin ilkesinin benimsenişini destansı bir üslupla dile getiren belge Nutuk’tu. (…)

Gazi Mustafa Kemal’in Milli Mücadele’deki cesaretini, gerçekçiliğini, kararlılığını ve azmini, Cumhuriyet’e olan inancını o günlerden bugüne nesiller Nutuk’tan öğrendi.  Nutuk her şeyden önce Cumhuriyet'i gelecek nesillere emanet eden, hitabet sanatını uç noktaya ulaştıran bir belgeydi. Türkiye insanını karizmatik bir kimlik çevresine toplayan Nutuk’tu. Ülke insanı Cumhuriyet’e olan güvenini Nutuk’tan edindi.

Nutuk tarihsel bir belge olmanın ötesinde edebi yönüyle güçlü bir başyapıt, hitabet sanatının özgün özelliklerini taşıyan bir edebi eser olarak da tarihe geçti. (…)”

XXX

Çok farklı bu Nutuk’un eski dildeki basımının sonunda sekiz ayrı parçada Kurtuluş Savaşı dönemine ilişkin haritalar da ek olarak konulmuş.

Kütüphanemdeki birçok Nutuk baskısının yanında Folkart’ın armağanı Nutuk da yer almış oldu. Teşekkürler.