Mustafa Kemal Paşa, “Geldikleri Gibi Giderler” Sözünü Ona Söylemişti

Dün , 6 Ekim'di. İstanbul’un emperyalist işgalden kurtuluşunun 98. Yıldönümü. Büyük Atatürk’ün parlak diplomatik yönelimleriyle İstanbul yeniden anavatana katıldı. Mütarekeden sonra Yıldırım Ordular Grubu’nun lağvedilmesi sonrasında Harbiye Nezareti emrine verilen Mustafa Kemal Paşa 13 kasım 1918’de İstanbul’a geldi. İstanbul limanında demirli işgal donanma gemilerinin arasından geçerken, Mustafa Kemal Paşa’nın "Geldikleri gibi giderler!." sözünü söylediği kişi, yaveri Cevat Abbas Gürer’di.

Atatürk’ün yaveri ve sonra da yakın çalışma arkadaşı Cevat Abbas’ı “Cevat Abbas Gürer-Cepheden Meclise Büyük Önder İle 24 Yıl” kitabının derlenip yayına hazırlanması sırasında yakından öğrendim. Çünkü, kitabı derleyen ve yayına hazırlayan Cevat Abbas’ın torunlarından birisinin oğlu Turgut Gürer’di.  Turgut’un babası, yani Cevat Abbas’ın torunu Hüseyin Gürer de ahbabımdı ve Cumhuriyet gazetesinin Şişli’deki merkezinde çalışma arkadaşımızdı.O, gazetenin idare müdürüydü. O süreçte Cumhuriyet Kitapları’nın editörlüğünü de yaptığım için Cevat Abbas’ın anılarını kitaplaştırmak isteğinden bahsetmişti bana. Sonra oğlu Turgut’la da tanıştırdı. Kitapla ilgili istişarelerimiz oldu. Sonuçta kitap basıldı ve şimdi de T. İş Bankası Yayınları arasında baskıları devam ediyor. Bu kitabın ilk konuşmaları ve çalışmaları sürerken Cevat Abbas’ı yakından öğrenmekle kalmadım, adeta Atatürk’ü de yaşadım. Atatürk’ün kadrolarının lidere nasıl da inanıp bağlandığını anladım. Cevat Abbas, Bandırma Vapuru’nda lideriyle birlikte olan isimlerdendi ve alternatif karayolu ile Anadolu’ya geçme planını da yapan kişiydi.

Pandemiden birkaç gün önce de Mustafa Kemal Paşa’nın Kartal istimbotunda Cevat Abbas’a kurduğu ve sonradan veciz hale gelen cümleden yola çıkarak bir kitap kaleme alan (henüz basılmadı, zamanını bekliyor) gazeteci kardeşim Gökhan Karakaş’ı tanıştırmıştım Cevat Abbas’ın torunu Hüseyin Gürer ile. Bahariye’de, Nazım Hikmet’te güzel anlar geçirmiştik.

Bu vesile ile düşman vapurlarına bakıp yaveri Cevat Abbas’a dönerek “Geldikleri gibi giderler!" diyen Atatürk’e ve Cevat Abbas’a minnetimi bir kez daha ifade ediyorum. Hüseyin Ağabey’e saygılarımı sunuyor, Turgut’u Kurtuluş Savaşı ve Atatürk kütüphanesine kazandırdığı değerli eser için bir kez daha kutluyorum.

CEVAT ABBAS KİMDİR?

Asker ve siyasetçi, Atatürk’ün başyaveri, emekli binbaşı; Meclis-i Mebusan ve TBMM 1-2-3-4-5. Dönem Bolu Milletvekili Mehmet Cevat Abbas Gürer, 1887’de Niş’de doğdu. 1943’te Yalova’da vefat etti.

Şerif Abbas Bey’in oğludur. 13 Aralık 1905’te Harp Okulu’na girdi. 1 Eylül 1908’de Piyade Teğmen rütbesiyle mezun oldu. 3. Ordu emrine verildi. 1. Dünya Savaşı seferberliğinde açılan İhtiyat Zabit Talimgâhı’nda ek görev olarak bölük komutanlığı yaptı. 16 Nisan 1915’te Anafartalar Grubu Kurmayı’na verildi. 13 Aralık 1916’da yüzbaşı oldu. 16. Kolordu Komutanı Mustafa Kemal Paşa’nın yaverliğine tayin edildi. Savaş süresince yaver olarak Mustafa Kemal Paşa’nın maiyetinde bulundu. Mütarekeden sonra  Mustafa Kemal Paşa ile birlikte 13 Kasım 1918’de İstanbul’a geldi.

İşgal altındaki İstanbul’un hazin manzaralarını Mustafa Kemal Paşa ile birlikte gördü. İstanbul limanında demirli işgal donanma gemilerinin arasından geçerken, Mustafa Kemal Paşa’nın "Geldikleri gibi giderler!." sözünü söylediği kişi, yaveri Cevat Abbas Gürer’di. 30 Nisan 1919’da 9. Ordu Müfettişliği’ne atanan Mustafa Kemal Paşa’nın yaveri olarak Bandırma Vapuru ile  19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktı.

Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’da bulunduğu ve Ulusal Kurtuluş planları gizlice hazırladığı 6 aylık süre içinde kendisine refakat etti. Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Anadolu’ya Kocaeli yarımadası üzerinden geçebilme olasılığı için gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasını sağladı. Yahya Kaptan Millî Müfrezelerini örgütledi. Mustafa Kemal Paşa’nın dikte ettiği Amasya Tamimi’ni kaleme aldı. Erzurum’da 8 Temmuz 1919’da Mustafa Kemal Paşa’nın askerlikten istifası üzerine Erzurum Müstahkem Mevki emrine atandı. Sivas Kongresi’nin ardından Heyet-i Temsiliye Başkatibi oldu.

Meclis-i Mebusan’ın 8 Ocak 1920’de yapılan seçimlerinde Bolu Milletvekili olarak Meclise katıldı fakat Meclisin feshi üzerine Ankara’ya gelerek 5 Temmuz 1920’de TBMM Genel Kurulu’na Bolu Milletvekili olarak katıldı. 17 Temmuz’da Yozgat ve yöresindeki ayaklanmanın bastırılmasında görevli olarak izinli sayılıp Meclis’ten ayrıldı. Kurduğu Süvari Müfrezesi ile bölgede asayişi sağladı. 20 Ekim 1920’de özel görevle Bulgaristan’a gönderildi. Görevinde başarılı olması dolayısıyla 1921 yılı sonuna kadar Sofya’da Ankara Hükûmeti’nin temsilcisi olarak görev yaptı. 4 Şubat 1922’de yeniden Meclis’e katıldı. Meclis’te Millî Savunma ve Dışişleri Komisyonları’nda çalıştı. 1 Eylül 1923’te Binbaşı rütbesine terfi etti.

Atatürk’ün işaretiyle bugünkü THK olan Türk Tayyare Cemiyeti’ni kurdu ve cemiyetin başkanlığını bir yıl süreyle üstlendi. İsteği üzerine 27 Şubat 1927’de ordudan emekliye ayrıldı. T. İş Bankası’nın kurucularından olan Cevat Abbas Gürer, Atatürk’ün emriyle kurulan Ateş Güneş Spor Kulübü’nün de kurucu başkanıydı.