Polisler Neden İntihar Eder?

Mersin-Mezitli İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde görevli polis memuresi Nagihan Ekiz’in 26 Eylül’deki intiharının ardından gözler yeniden polis intiharlarına çevrildi. Mezitli’de intihar eden kadın polisin babası da emekli bir emniyetçi ve intihar olayıyla ilgili iddiaları vahim. Öyle anlaşılıyor ki, söz konusu intihar bir aşağılamanın ve baskının ardından gelen “onur intiharı”.

Polislerin intihar nedenleri arasında uzun nöbet saatlerinin, stresin, amir baskısının rolü çok. Bunun yanında silah taşıyan polisin, intihar noktasına geldiğinde intiharı kolaylaşıyor. Çünkü üzerindeki veya evindeki beylik silahını çekip ateşlemesi kolay. Hatta, silahını başkalarına, özellikle aile bireylerine doğrultup ateşledikten sonra intihar eden polisler de var.

Polislerin mesleğe alınırken psikoloji testlere ne kadar ve hangi ciddiyette tabi tutulduğunu doğrusu bilmiyorum. Ancak bu kadar intihar ve ateşli silahla saldırma, yaralama ve öldürme olayı söz konusu olunca ister istemez psikolojik testlerin ciddiyeti ve yeterliliği konusunda tereddüte düşüyorum.

Önümde 20 Haziran 2021 tarihli Cumhuriyet gazetesinden bir kupür var. Zehra Özdilek’in Cumhuriyet’teki “Şiddet sarmalından en fazla etkilenen polisler Cumhuriyet’e konuştu” üst başlıklı haberin başlığı şöyle: “Bir ayda 20 polis intiharı”.

PSİKOLOG YAKLAŞIMI VE ÖTESİ

Bir ayda 20 polis intihar etmişse burada çok ciddi bir sorun var demektir. Emniyet bu sorunun üzerini örtmek yerine çözümü yolunda arayışlara girmelidir. Özdilek’in haberinde görüşüne başvurulan psikolog Özge Öztaşçı polis intiharlarına ilişkin şu yorumu getiriyor:

“Yaptıkları iş başlı başına zor ve stres yaratıcıyken üzerine günümüz koşulları, aşırı nüfus artışı ve buna paralel olarak artan şiddet olayları eklenince mesleğin hem riski hem de psikolojik yükü artıyor. Bu koşullara uyum sağlayabilenler ve bir savunma mekanizması olarak hissizleşenler olduğu gibi maalesef kaybettiğimiz polis memurları gibi olayı içselleştirenler de oluyor.

Olaylardan daha çok etkilenen kişiler yapılan araştırmalarda genelde daha uyumlu bir çevrede büyümüş, suç içeren davranışlara daha az maruz kalmış, kişilik yapısı olarak da duygusal olarak nitelendirebileceğimiz kişilerden oluşuyor. Bu örüntülere sahip kişiler de polislik gibi çok yoğun stres ve suç içeren meslek içinde bocalıyor ve uyum sağlayamıyor. Bu da bize meslek seçimi yapmadan önce kendi kişilik örüntülerimizi bilmenin ve buna uygun seçimler yapmanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.”

Psikolog Öztaşçı’nın açıklamalarına ilişkin iki katkıda bulunayım: 1)Polisler günümüzde üniversitelerin çok çeşitli dallarından mezun olup alanında iş bulamadığı için maişet kaygısıyla polis oluyor. 2)Mesleğe elverişli olmayan, kırılgan kimseler başvursa bile Emniyet psikolojik testlerle bu gibi kimseleri azami elemine edebilmeli.

POLİSLER NE DİYOR?

Özdilek, haberinde bazı polislerle de konuşmuş, görev başındaki meslek mensuplarının yaklaşımı da şöyle:

Polis A: “Aile ilişkilerinin devamlılığını zedeliyor. Normal sağlıklı sosyal bağları olan bir birey için oldukça yıpratıcı bir meslek Nispeten daha sakin, stabil, durağan, yumuşak huylu, empati yapabilen, ‘iyi insan olma derdi olan’ insanlar için zor bir meslek. Çünkü meslektekilerin muhatap olduğu kitle ekseriyetle toplum nazarında ve algısında ‘kötü insanlar’. Bu durum iyi insanları yoruyor ve dönüştürüyor. Buna direnmeye çalışırken ya kendinden ödün veriyorsun ya da canından.”

Polis B: “Tek bir soruşturma ile insanları ihraç etme hakkı bakanlıklara verildi. Bu da çalışan kesimi tedirgin ederken üst amirlerin elinde güçlü bir koz oldu. Amirler alt çalışanlarını bununla tehdit edebiliyor. Uygulanan mobingler, mesleğe hiç bilgisi olmadan girerek komiser yardımcısı olarak atanan kişiler de intiharı tetikliyor.”

Polis C: “Amir baskısı sürekli olarak mobbing uygulamaları. Sürekli değişen çalışma düzeni. Sosyal hayata zaman ayıramamak. Ödüllendirme sisteminin olmaması fakat cezalandırma sisteminin tıkır tıkır çalışması.”

HER İKİ AYDA ÜÇ POLİS İNTİHARI

Aynı habere göre, Emniyet-Sen’in verileri son 25 günde 15 polis intiharı söz konusu. Başka kaynaklara göre 2021’in ilk beş ayında 40 polis canına kıymış. Polis intiharı oranı 2016’da yüz binde 21, 2017'de 19, 2018’de 14, 2019’da ise 16. Dört yılı ortalaması 17,5. Tabii bu istatistik sadece intiharlara ilişkin. Polisin beylik silahıyla karıştığı meslektaşlarına, aile bireylerine ve başkalarına karşı kriminal olaylar ise çok daha vahim istatistikleri işaret ediyor.